دهمین فستیوال بین المللی فیلم افغانستان در سویدن. عکس از AFIFF
دهمین فستیوال بین المللی فیلم افغانستان در سویدن. عکس از AFIFF

دهمین فستیوال بین المللی فیلم‌ افغانستان در سویدن از دهم تا دوازدهم اگست ٢٠١٨ در استکهلم برگزار شد. در این فستیوال ٢٦ فیلم داستانی و مستند از افغانستان، ایران، ترکیه، آلمان، فرانسه، کانادا، تاجیکستان، قیرغیزستان، قزاقستان و سویدن نمایش داده شد. در فستیوال امسال که موضوع اصلی آن «هویت" انتخاب شده بود، برخی فیلم‌ها مهاجرت و فراز و فرودهای زندگی مهاجران را به نمایش گذاشتند. قرار است از سال آینده "کلوب قلم افغان‌ها" فستیوال را با نام جدید " فستیوال بین المللی فیلم‌های رومی" برگزار کند. مهاجر نیوز با حسین دانش، دبیر فستیوال بین المللی فیلم‌های افغانستان در سویدن گفتگو کرده است.

فستیوال بین المللی فیلم‌های افغانستان در سویدن از معدود فعالیت‌های فرهنگی-سینمایی است که به ابتکار سینماگران و فرهنگیان افغان در مهاجرت برگزار می شود و هر سال فیلم‌های بیشتر و جدیدتری جلب می‌کند.. آیا ادامه برگزاری فیستیوال از رشد سینما در افغانستان و توجه بیشتر سینماگران داخلی و خارجی به این کشور حکایت دارد ؟

رشد سینما در افغانستان بگونه جدی و برنامه ریزی شده نه اما به صورت انفرادی، بلی. ما شاهد نوعی رشد در میان فیلم سازان جوان افغانستان هستیم که فیلم‌های مستند و غیرمستند تولید می کنند. در کنار آن میتوان از برخی فیلم‌های بلند سینمایی یاد کرد که طی یکی دو سال گذشته از سوی فیلم سازان ما به صورت انفرادی تولید شده و در بعضی از جشنواره ها هم خوب درخشیده اند. نکته دیگر در مورد جذب و نمایش فیلم های بیشتر در فستیوال این است که به غیر از فیلم‌های تولید شده توسط فیلم سازان افغان در داخل کشور و یا فیلم سازان افغان که در خارج از کشور دراروپا، کانادا یا امریکا زندگی می کنند، فستیوال تلاش کرده فیلم‌هایی راکه توسط فیلم سازان خارجی ساخته شده و موضوع آن با افغانستان مرتبط است نیز در فستیوال دعوت کند. به این ترتیب امسال هم یک بسته خوب از فیلم هایی که در رابطه با افغانستان ساخته شده در فستیوال گردآوری و به نمایش گذاشته شد.

بخشی از فیلم‌های فستیوال، مانند سال‌های گذشته، فیلم های مستند بودند. حد‌اقل میتوان گفت که سینمای مستند افغانستان در سالهای اخیر رشد بیشتری داشته ؟

دقیقا همین گونه است، اگرچه فستیوال امسال فیلم‌های بلند سینمایی و داستانی خوبی هم از داخل وبیرون از افغانستان داشت اما بیشتر فیلم‌ها فیلم‌های مستند و کوتاه داستانی بودند. اما فیلم‌های مستند در نیم دهه اخیر در افغانستان واقعا رشد زیادی داشته و میتوان گفت که رشد سینما در بیشتر کشور‌ها مدیون رشد سینمای مستند است تا جائیکه فیلم مستند میتواند پایه اساسی سینما محسوب گردد. به خصوص این‌که فضای حاکم بر افغانستان از نظر آزادی بیان و تنوع موضوعات برای فیلم سازان افغان این فرصت را فراهم کرده که روی موضوعات مستند- که ریشه در واقعیت های جامعه افغانستان دارند- تمرکز کنند. خوب است که بدانیم که بیشتر مستند سازان ما در طول چند سال اخیر زن‌ها هستند و ما شاهد آثار خوبی از آن ها بوده ایم که در افغانستان یا بیرون از افغانستان ساخته اند.

 تعدادی از فیلم‌ها هم در فستیوال امسال، مستند و غیر مستند، به موضوع مهاجرت پرداخته‌ بودند. به صورت عمده این فیلم‌ها چه نگاهی به موضوع مهاجرت دارند ؟

همانگونه که می‌دانید نزدیک به چهل سال است که جامعه افغانستان درگیر نوعی مهاجرت ناخواسته به کشورهای مختلف دنیا است و در واقع این مهاجرت ناخواسته که برخاسته از جنگ است بخشی از زندگی ما را تشکیل داده. در فستیوال امسال چهار پنج فیلم به موضوع مهاجرت پرداخته بودند و بیشتر شرایط و دشواری‌های دوران مهاجرت را نشان می‌دادند و این موضوع را که مردم افغانستان، زنان، خانواده‌ها، کودکان و مردان چه شرایط دشواری را در جامعه میزبان سپری می کنند. چه این دشواری ها در ایران و سایر کشورهای همجوار افغانستان بوده یا در اروپا و سایر نقاط جهان.

برخی از فیلم‌ها وضعیت مهاجران را در داخل اروپا به نمایش می گذارند: فیلم مستند " دهل" از جمیل ژاله و زهره ژاله؛ " صفر مرزی" از ثریا اخلاقی و عاطفه کاظمی که در ایران ساخته شده و روایت بسیار مستند و دقیق و زیبا از ذهنیت کودکان در مورد خاطرات شان از ایران است و این موضوع که در این کشور چه برخوردی با کودکان صورت گرفته است. به عبارت دیگر، آنان چه دلخوشی‌ها و خاطرات خوشی دارند و چه خاطرات تلخی که به عنوان یک کودک مهاجر افغان تجربه کرده‌اند. از جمله فیلم‌ها، یکی هم فیلم " مصطفی" بود که داستان مهاجرت یک افغان را نمایش میدهد و فیلم " ماهی سرخ" که یک فیلم انیمیشن و سمبلیک است درباره مهاجرت و نگاهی به کودکان دارد.


کدام فیلم‌ها بیشتر مورد استبال قرار گرفتند و جوایز اصلی به کدام فیلم‌ها داده شد؟

از جمله فیلم‌هایی که امسال مورد استقبال تماشاگران قرار گرفت فیلم مستند" هزار و یک زن چون من" از صحرا مانی بود که جایزه بهترین مستند از نظر تماشاگران را دریافت کرد.  فیلم دیگری که مورد استقبال قرار گرفت فیلم داستانی "مصطفی" بود که داستان یک مرد افغان با همسر ایرانی‌اش در ایران را بازگو می کند.  فیلم " گرد و غبار" ساخته گوزده کورال، کارگردان زن از ترکیه که درافغانستان ساخته شده و قصه یک دختر افغان است که از ترکیه بر می گردد به افغانستان، در جستجوی هویت خودش و مادرش. و اینکه مادرش در افغانستان چه رنج‌هایی را متحمل شده. فیلم انیمیشن "ماهی سرخ" از محسن حسنی نیز بسیار مورد توجه قرار گرفت و در کنار آن فیلم داستانی" مکعب" ساخته ماکسیم قادروف، از قزاقستان نیز شدیدا مورد توجه قرار گرفت و جایزه بهترین فیلم کوتاه داستانی در بخش بین المللی را از آن خود کرد.  

به غیر از این‌ها، جایزه بهترین فیلم کوتاه داستانی در بخش سینما افغانستان را فیلم " مصطفی" و همچنین  فیلم " مادر مجرد" از داخل افغانستان. جایزه بهترین فیلم مستند در بخش سینمای افغانستان به فیلم " معدنچیان کوچک" تعلق گرفت. این فیلم داستان کودکانی است که در معدن دره صوف در افغانستان کار می کنند و شرایط بسیار رقت باری دارند. در بخش فیلم‌های بلند داستانی در بخش افغانستان هیچ فیلمی نتوانست تندیس بلورین فستیوال را به دست آورد. و بالاخره فیلم "گرد وغبار" از ترکیه هم در بخش فیلم های بلند داستانی بین المللی، جایزه بهترین فیلم را گرفت.    

فستیوال بین المللی فیلم افغانستان در سویدن به ابتکار " کلوب قلم افغان‌ها" برگزار می شود. مسئولان امسال تصمیم گرفتند نام فستیوال به فستیوال بین المللی فیلم رومی" تغییر کند. چرا؟

از سه سال بدینسو، فستیوال فیلم افغانستان با نمایش فیلم‌های خارجی به یک فستیوال بین المللی بدل شده و کشورهای فارسی زبان و آسیای میانه، ایران، ترکیه، پاکستان، هند، قرغیزستان، ترکمنستان، تاجیکستان، و ازبکستان در حوزه کاری ما هستند و همچنان فیلم‌هایی از دیگر فیلم سازان خارجی را با خود داریم. بنابرین تصمیم گرفته شد که نام فستیوال را از جغرافیای یک کشور کلان‌تر بسازیم و از سال آینده نام فستیوال " فستیوال بین المللی فیلم رومی" خواهد بود.   


 

در همین زمینه