پناهجویان و مهاجرین می‌توانند بدون داشتن حق رایدهی در دایره سیاست آلمان داخل شوند.
پناهجویان و مهاجرین می‌توانند بدون داشتن حق رایدهی در دایره سیاست آلمان داخل شوند.

بسیاری از پناهجویان و مهاجرین تا زمانی که شهروندی آلمان را به دست نیاورند، نمی‌توانند در روند رأی‌دهی این کشور سهم بگیرند. اما آنان می‌توانند در دایره سیاست داخل شوند.

در بسیاری کشورها حق رأی‌دهی همراه با شهروندی همان کشور به دست آورده می‌شود. آلمان هم در این امر استثنا نیست. اگر شما از پدر و مادر آلمانی در این کشور تولد نشده اید، پس دریافت حق شهروندی آلمان چندین سال را در بر خواهد گرفت. این روند برای کسانی که با یک خانم یا مرد آلمانی و یا شهروند کشورهای اروپایی ازدواج کرده باشد، سه سال زمان می‌گیرد و برای شهروندان غیر کشورهای اروپایی به ویژه پناهجویان و مهاجرین تا هشت سال دوام خواهد کرد. از کسانی که می‌خواهند شهروندی آلمان را به دست آورند، توقع می‌رود که شهروندی قبلی خود را باطل کنند. این افراد افزون بر داشتن سوابق خوب و توانایی مالی، باید به زبان آلمانی تا سطح (B1) تسلط داشته باشند.

فردی که شهروندی یکی از کشورهای اروپایی را نداشته باشد، اجازه ندارد حتی در انتخابات محلی و شهرداری‌های آلمان شرکت کند.

یک فرد می‌تواند با وجود نداشتن شهروندی آلمان، عضو یکی از احزاب این کشور باشد. عبدالرحمن عباسی یکی از پناهجویان سوریایی بود که در میان ۷۰۰۰ عضو غیر آلمانی حزب سوسیال دموکرات آلمان، در توافق روی تشکیل حکومت ائتلافی کنونی این کشور در ماه فبروری امسال رای داد.  

عباسی در گفتگو با دویچه وله بیان کرده بود که سهم گرفتن در آینده سیاسی آلمان برایش خیلی مهم بوده است. این پناهجوی سوریایی علاوه کرده بود: «من از این حقوق و وظایف زندگی در آلمان لذت می‌برم و به گونه فعال در حیات سیاسی و اجتماعی آن شرکت می‌کنم. تصمیم‌گیری در مورد حکومت آینده این کشور برایم خیلی اهمیت دارد چرا که دولت آینده قوانینی را به تصویب خواهد رسانید که بر این جامعه [...] اثر می‌گذارد.»

ادغام را تشویق می‌کند

یک تحقیق تازه که از سوی بنیاد روبرت بوش و انستیتوت دموکراسی و همکاری انتخاباتی بین المللی انجام شده، نشان می‌دهد که حضور پناهجویان در عرصه سیاست می‌تواند در تشویق روند ادغام آنان بیشتر موثر واقع گردد. این پژوهش در بسیاری کشورهای جهان که دارای جمعیت با پیشینه مهاجرت بوده اند، عملی شده و نتیجه یکسان نیز به دست آمده است. یکی از نکات عمده این ارزیابی، تمرکز روی پناهجویان سوریایی و افغان بوده است.

نورا یاسمین راقب این مطالعه را در آلمان انجام داده است. یاسمین پس از گفتگو با ۱۴ مرد و چهار خانم پناهجوی صحبت کرده دریافته است که شرکت بسیاری آنان در روندهای اجتماعی در کشورهای شان، به دلیل سیستم‌های شکست خورده با موانع مواجه بوده است. آنان از اشتراک در روند سیاسی آلمان هم به دلیل این فرض که مهاجر اند یا "مسلمان" نیز محروم شده اند."

در بخشی از یافته‌های این پژوهش تذکر رفته است: « حتی پناهجویان بدون مدرک از روز اول تلاش کرده اند که بالای وضعیت خود حاکم شوند. پناهجویان افغان و سوریایی برای اشتراک در روند سیاسی [...] با انگیزه تر بوده اند. آنان دانش غنی و تجارب خوب در خصوص احزاب سیاسی و روندهای سیاسی داشته اند.»

سیاسیون بدون حق رای

سهم گیری در عرصه سیاست در آلمان و کشورهای خود پناهجویان حتی بدون داشتن حق رایدهی امکان پذیر بوده است. شماری از پناهجویان به هدف مبارزه برای تحقق دموکراسی در کشورهای خود شان با جامعه مدنی یکجا شده اند. برخی هم برای احقاق حقوق مهاجرین و پناهجویان در آلمان به مبارزه مدنی پرداخته اند.

در جمعیت پناهجویان و مهاجرین دیده شده است که سهم‌گیری مردان نسبت به زنان بالا بوده است. اما سطح آگاهی پایین از کارآیی دموکراسی در اروپا، به عنوان یکی از موانع عمده فرا راه شرکت در روند سیاسی پابرجا بوده است.

عضویت در حزب سیاسی

یکی از پناهجویان افغان که عضو حزب سوسیال دموکرات آلمان را داشته است و در عین زمان به عنوان یکی از فعالین در سازمان پناهندگان افغان در برلین کار می‌کند، در گفتگو با این پژوهش گفته است که به هدف فراگیری فرهنگ سیاسی آلمان و "ادامه کار در بخش سیاست" با این حزب یکجا شده است. این جوان افغان همچنان علاوه کرده است: «بخاطر مشکلات کشورم و کشورم نیاز برای کسی دارد که آن را کمک کند، [به عضویت این حزب درآمده ام].»عبدالرحمن عباسی، یکی از پناهجویان سوریایی که عضویت حزب سوسیال دموکرات آلمان را به دست آورده است.

بر بنیاد اظهارات راقب، افغان‌هایی که عضویت حزب سوسیال دموکرات را ترجیح داده اند، می‌پندارند که گویا سیاست‌های این حزب در "حمایت از حقوق پناهندگان بوده است". آنان در عین زمان برای شنیدن صداهای خود لابی گری کرده اند ولی بخش عمده آن از سوی سیاست‌مداران آلمانی رد شده است.

هنر به عنوان سیاست

بیرون از دایره سیاست، اشتراک در بخش هنر و فرهنگ این امکانات را به دست آورده است که پناهجویان دیدگاه های سیاسی شان را از این طریق بیان کنند. هنر و فرهنگ برای پناهجویان فرصتی را داده است که آنان کارهای خود را با برگزاری نمایشگاه‌ها و فستیوال‌های ادبی برای طیف بزرگ از تماشاگران نشان بدهند.

یک فعال سوریایی در برلین به راقب گفته است: «فعال بودن در آلمان بسیار مهم است چرا که اینجا ابزارها و آزادی برای بیان خود و در مجموع مطرح کردن باورهای شما وجود دارد. من باور دارم که در عرصه سیاست و اجتماع فعال بودن خیلی اهمیت دارد. این یکی از دلایل عمده برای انقلاب در سوریه و دلیل برای اشتراک خودم بود.»

 

در همین زمینه