سازمان بین المللی مهاجرت در چند مورد، خدماتی را برای پناهجویان بازگشت کننده به افغانستان انجام می‌دهد.
سازمان بین المللی مهاجرت در چند مورد، خدماتی را برای پناهجویان بازگشت کننده به افغانستان انجام می‌دهد.

سازمان بین المللی مهاجرت می‌گوید که حد اکثر کمک‌های نقدی برای پناهجویان داوطلب تا سطح ۴۰۰۰ یورو می‌رسد. وزارت امور مهاجرین و عودت کنندگان افغانستان در صورتی پناهجویان اخراج شده را می‌پذیرد که ماده های توافقنامه میان کابل و کشورهای میزبان نقض نشده باشد.

سازمان بین المللی مهاجرت (آی او ام) در واقع مساعدت و کمک‌های سه مرحله‌یی را برای پناهجویان بازگشت کننده از کشورهای اروپایی و آسترالیا به افغانستان، انجام می‌دهد. این همکاری شامل مسایل اداری، کمک های لوژستیکی و نقدی می‌گردد.

مسعود احمدی، مسئول عودت داوطلبانه پناهجویان از کشورهای اروپایی و استرالیا در گفتگو با مهاجر نیوز گفت که این کمک ها در سه مرحله انجام می‌پذیرند:

پیش از سفر: همکاری در بخش اداری، معلومات‌دهی در خصوص کمک‌های این سازمان در کشور مبدأ، برقراری تماس پناهجویان عودت کننده با سفارت و نمایندگی‌های سیاسی افغانستان، خریداری تکت پرواز، انتقال آنان از محل بود و باش تا میدان هوایی، تأمین مدارک سفر و همه مسایل مربوط به روند بازگشت آنان را شامل می‌شود.

در جریان سفر: کارمندان سازمان بین المللی مهاجرت، پناهجویان عودت کننده را در درب ورودی میدان‌های هوایی ترانزیت پذیرفته و آنان را به دروازه خروجی همراهی و رهنمایی می‌کنند. تا زمانی که پرواز بعدی این افراد صورت نگرفته است، همکاری سازمان بین المللی مهاجرت با آنان ادامه میابد.

پس از رسیدن به افغانستان: تسهیل پروسه مهاجرت، تصفیه مسایل گمرکی، تنظیم سفر پناهجویان عودت کننده به ولایت‌های اصلی شان از طریق زمین و هوا، نگهداری مؤقت آنان در مهمانخانه مربوط به این سازمان و پیشکش خدمات صحی ابتدایی را در بر می‌گیرد.

مسعود احمدی افزود: « بر بنیاد اساسنامه تأسیس سازمان بین المللی مهاجرت، این سازمان، تنها پناهجویانی را می‌تواند زیر چتر کمک‌های نقدی و غیرنقدی خود قرار بدهد که به گونه داوطلبانه به افغانستان بر می‌گردند.»

احمدی تأکید کرد که همه کمک‌های یادشده، پناهجویان اخراج شده اجباری به افغانستان را زیر چتر خود قرار نمی‌دهد.سازمان بین المللی مهاجرت می‌گوید برای پناهجویانی که به گونه اجباری به افغانستان فرستاده می‌شوند، کمک چشمگیری را انجام نمی‌دهد.

او اظهار کرد، هرچند این سازمان نمی‌تواند در مسایل مربوط به اخراج اجباری پناهجویان دخالت کند، اما بر اساس حس بشردوستی، برای پناهجویانی که به گونه اجباری اخراج می‌شوند، کمک های ابتدایی را آنهم پس از ورود شان به کابل انجام می‌دهد. این کمک‌ها شامل فراهم‌آوری اقامت مؤقت، تنظیم سفر به مناطق اصلی و خدمات صحی اولیه برای آنان می‌باشد.

مسئول عودت داوطلبانه پناهجویان از اروپا و استرالیای "آی او ام" افزود که با توجه به توافقنامه‌های دوجانبه این سازمان با شماری از کشورها، میزان کمک‌ها یکسان نبوده و نظر به هر کشور میزبان، برای پناهجویان عودت کننده متفاوت می‌باشد.

پس از ورود پناهجویان بازگشت کننده به کابل سازمان بین المللی مهاجرت به بانک اطلاعاتی که نزد خود دارد مراجعه می‌کند. در این دیتابیس نام و مشخصات پناهجوی یادشده درج می‌شود و سپس بر اساس توافقنامه موجود میان "آی او ام" و کشور میزبانی که این پناهجو از آن آمده است، میزان کمک‌های خود را برایش اعلام می‌کند.

وی اظهار کرد: «حد اقل کمک‌های نقدی تا ۳۰۰ یورو و حد اکثر آن را تا ۴۰۰۰ یورو می‌باشد. مساعدت‌های غیرنقدی از یک‌هزار یورو تا سطح ۳۵۰۰ یورو می‌رسد که از یک کشور میزبان تا کشور دیگر میزبان پناهجویان فرق می‌کند.»

کمک‌های غیرنقدی این سازمان بر اساس نیازمندی عودت کنندگان ارایه می‌شوند. به گونه مثال، هرگاه یک بازگشت کننده بخواهد به تحصیلاتش ادامه بدهد، "آی او ام" مصارف ماهوار دانشگاه این فرد را به عهده می‌گیرد. اگر شخصی در نظر داشته باشد که وظیفه داخل خدمت (بدون معاش) را در یکی از اداره‌های افغانستان به پیش ببرد، سازمان بین المللی مهاجرت متعهد به پرداخت حقوق این شخص در شش ماه می‌شود. در صورتی که فرد بازگشت کننده در نظر داشته باشد که یک تجارت کوچک و یا متوسط را آغاز کند، این سازمان در سرو سامان دادن آن همکاری می‌کند. بخش دیگری از کمک‌های سازمان بین المللی مهاجرت را بازسازی منازل بازگشت کنندگان، کرایه شش ماهه و خریداری لوازم خانه برای آنان، تشکیل می‌دهد.

وزارت امور مهاجرین و عودت کنندگان

وزارت امور مهاجرین و عودت کنندگان یکی از نهادهای کلیدی دخیل در سطوح مختلف روند بازگشت پناهجویان، از جمله پذیرش و یا عدم پذیرش افرادی که به گونه اجباری به افغانستان فرستاده می‌شوند، می‌باشد.

زمانی که پناهجویان از اروپا به افغانستان برگشت می کنند، بر اساس تفاهمنامه میان افغانستان و کشورهای میزبان، با اخراج شدگان برخورد صورت می‌گیرد. در گام نخست پولیس سرحدی فعالیت هایی را که مربوط به این بخش می‌شود را عملی می کند و سپس پناهجویان بازگشت داده شده، به نماینده وزارت امور مهاجرین راجع می گردند. در ادامه، سازمان بین المللی مهاجرت برای تعیین میزان کمک‌هایی نقدی و غیرنقدی که پناهجویان از آن مستفید خواهند شد، نقش می‌گیرد.مهانخانه وزارت امور مهاجرین و عودت کنندگان افغانستان.

معین میرزاده، نماینده وزارت امور مهاجرین و عودت کنندگان در میدان هوایی حامد کرزی می‌گوید آنان پناهجویان اخراج شده را تنها در صورتی می‌پذیرند که اخراج آنان با رعایت ماده‌های توافقنامه موجود میان وزارت امور مهاجرین و کشور میزبان، عملی شده باشد. میرزاده افزود: «ما با یازده کشور از جمله آلمان، فرانسه، هالند، سویس و کشورهای سکندنوی [...] توافقنامه دو جانبه روی برگشت پناهجویان داریم و پذیرش پناهجویان اخراج شده بر اساس آن صورت می‌گیرد.»

این مسئول وزارت امور مهاجرین و عودت کنندگان بیان کرد که به گونه مثال، هرگاه یک فرد زیرسن، کهنسال و یا سرپرست یک خانواده که اعضای آن در کشور میزبان باقی مانده باشند به گونه اجباری به کابل فستاده شود، او را در میدان هوایی حامد کرزی نخواهند پذیرفت.

با این همه، معین میرزاده در بخشی از سخنان خود از موردی یادآوری می‌کند که یک پناهجوی بیمار از کشور سویدن به افغانستان در یک هواپیمای "چارتر" فرستاده شده بود. کارمندان وزارت امور مهاجرین و عودت کنندگان با توجه به بیماری شدید این فرد، با پذیرفتن او مخالفت کرده و سرانجام او را دوباره به سویدن دوباره فرستاده بودند.

 

در همین زمینه