پناهجویان به خدمات صحی و بهداشتی یکسان در کشورهای جهان دسترسی ندارند. Credit: Medecins du Monde /Olivier Papegniers
پناهجویان به خدمات صحی و بهداشتی یکسان در کشورهای جهان دسترسی ندارند. Credit: Medecins du Monde /Olivier Papegniers

مهاجرانی که به اروپا می‌رسند، احتمالا فکر می‌کنند که به کشورهایی با استندردهای بالای صحی می‌آیند و در بیشتر موارد این فرضیه دقیق است. اما بر بنیاد یک گزارش سازمان جهانی صحت (WHO) دسترسی مهاجران به معالجه در سیستم این کشورها، می‌تواند برای همه پناهجویان یکسان نباشد. از همه بیشتر، زنان مهاجر حامله و نوزادان‌شان در مقایسه با زنان دیگر در اروپا، از نظر صحی در معرض بیشتر خطر قرار دارند.

برای زنان مهاجر و پناهجو در اروپا، حاملگی و زایمان خطرات بزرگی را به همراه خواهد شد. بر بنیاد گزارش سازمان جهانی صحت، لزوم پایان بخشیدن به بارداری، انجام عمل سزارین و بروز مشکلات در طول زایمان در میان زنان مهاجر بیشتر از دیگران است.

در برخی موارد شکاف میان زنان مهاجر و غیرمهاجر بسیار زیاد است. براساس تحقیقات، نوزادان تازه به دنیا آمده زنان مهاجر و پناهجوی افریقایی که در سویدن به سر می‌برند، در نخستین ماه زندگی ۱۸ بار بیشتر خطر مرگ تهدید می‌کند.

وزن نوزادان زنان مهاجر و آواره اغلب کم است و احتمال این که پیش از زمان معین به دنیا بیایند، بیشتر است. احتمال این که یک زن مهاجر در اروپا در زمان زایمان جان بدهد، در مقایسه با زنان غیرمهاجر بیشتر است.

در فرانسه، خطر مرگ مادران آواره و مهاجر حین زایمان دو و نیم بار بیشتر از زنانی است که در فرانسه به دنیا آمده اند. خطر مرگ در زمان زایمان برای زنانی که از کشورهای افریقایی به فرانسه آمده اند، 3.5 بار بیشتر از دیگران است.  

خطرات اجتناب پذیر

برای میزان بلندتر مرده زایی، از دست دادن جنین (به طور غیرعمدی)، سقط جنین و مرگ نوزادان در ماه نخست تولد در میان زنان مهاجر دلایل مختلفی وجود دارد. تأخیر در مراجعه کردن به داکتر یا شفاخانه، رد کمک‌های طبی و سوءتفاهم میان پرسنل طبی و خانواده های مهاجر را می‌تواند از دلایل آن نام برد. همه این‌ها عواملی اجتناب پذیر هستند. برخی از این عوامل که منجر به مشکلات صحی و بیماری زنان مهاجر می‌شود، به گونه مستقیم با مهاجر بودن آن ها ارتباط دارد. در این زمینه می‌توان از زندگی در فقر، بیکاری و نیاز خانواده به حمایت نام برد. این شرایط زنان مهاجر را در معرض ابتلا به ویروس (اچ آی وی)، بیماری های آمیزشی و توبرکولوز نیز قرار می‌دهد.

در کنار مشکلات صحی فزیکی، زنان مهاجر از مشکلات روانی در زمان قبل و بعد از بارداری، به خصوص افسردگی پس از زایمان رنج می‌برند.

در پرتگال، خطر ابتلا به افسردگی پس از زایمان در میان زنان مهاجر شش بار بیشتر از زنان غیرمهاجر است. به گزارش سازمان جهانی صحت، انزوای اجتماعی، نبود حمایت، عدم تسلط بر زبان کشور میزبان، مشکلات خانوادگی و فرهنگی و عدم ارتباط با شریک زندگی ممکن است باعث ابتلا به بیماری افسردگی پس از زایمان شود.  

امکانات صحی برای همه یکسان نیست

یک مشکل عمده دیگر که باعث نگرانی سازمان جهانی صحت می‌شود، نابرابری در دسترسی مهاجران به مراقبت های بهداشتی و صحی در اروپا است.

سازمان ملل متحد بیش از یک صده پیش حق صحت را به عنوان یکی از حقوق بشری که نباید به ملیت یا مدرک قانونی بستگی داشته باشد، به رسمیت شناخت.

اما گزارش این هفته سازمان یادشده نشان می‌دهد که این حق در سراسر اروپا به طور سیستماتیک نقض می‌شود. اینکه یک فرد مهاجر به اندازه مردم غیرمهاجر به مراقبت های بهداشتی و امکانات صحی دسترسی داشته باشد و یا اصلا دسترسی نداشته باشد، به محل اقامت او در اروپا و جایگاه قانونی او به حیث مهاجر بستگی دارد.

دیوید اینگلبی، کارشناس امور صحی و مهاجرت از دانشگاه امستردام می‌گوید که کشورهای هالند، ناروی، اسپانیا، بریتانیا و فرانسه شامل کشورهای اروپایی هستند که پناهجویان مانند مردم غیرمهاجر به خدمات بهداشتی و صحی دسترسی دارند.

به گفته سازمان داکتران جهان (Medecins du Monde)، در فرانسه حتی مهاجرانی که سند اقامت ندارند، به همان اندازه از مزایای صحی برخوردار اند که شهروندان غیرمهاجر می‌باشند. اما بسیاری از آن‌ها از حقوق خود بی خبر هستند و می‌گویند که دسترسی به مراقبت‌های صحی برای آن ها دشوار می‌باشد.

در برخی از کشورها، مانند اتریش، یونان و ایرلند دسترسی به امکانات معالجه فقط تحت شرایط خاص ممکن است: به طور مثال اقامت در مراکز پذیرش و یا در مناطق تعیین شده.

در کشورهای دیگر به شمول پرتگال، فنلند و سوئیس، دسترسی پناهجویان به امکانات صحی فقط محدود به شرایط اضطراری و بیماری های حاد نیست. با آن هم خدماتی که برایش شان عرضه می‌شود با آن چه که مردم غیرمهاجر دریافت می‌کنند، برابر نیست.

آلمان و هنگری نسبت به کشورهای دیگر سختگیرتر هستند. این جا پناهجویان فقط می‌توانند در صورتی از خدمات صحی استفاده کنند که دچار بیماری‌های حاد شده باشند.یک خانم پاکستانی کودکش را در آغوش گرفته است.

سیاست سختگیرانه آلمان

به گفته دیوید اینگلیبی، پناهجویان در ۱۵ ماه نخست اقامت شان در آلمان در زمینه مراقبت های بهداشتی و صحی با سختگیری هایی مواجه هستند که این وضعیت باید مورد بازبینی قرار گیرد.

در طول این ۱۵ ماه، پناهجویان فقط در صورت ابتلا به بیماری های حاد و بارداری به معالجه طبی دسترسی دارند. آن‌ها حق دریافت واکسین هم دارند. بیماری های مزمن مانند دیابت و بیماری‌های روحی روانی شامل این خدمات نمی‌شود.

اینگلیبی در ادامه گفت: «با جلوگیری از  دسترسی آسان و سریع به مراقبت‌های بهداشتی نه تنها حق صحت نادیده گرفته می‌شود، بلکه اصولا هزینه ها نیز افزایش پیدا می‌کنند». بر این اساس، در سال ۲۰۱۶، سیاست های سختگیرانه آلمان باعث شد که هزینه مراقبت های بهداشتی بیش از ۳۷۰ یورو در سال برای هر پناهجو افزایش یابد و پیشگیری این روش، پناهجویان را از آمدن به آلمان باز نمی‌دارد.  

نخستین کار تحقیقاتی سازمان جهانی صحت درباره صحت مهاجران در اروپا

گزارش سازمان جهانی صحت راجع به وضعیت صحی مهاجران در اروپا، ۵۳ کشور به شمول روسیه، ترکیه، اسرائیل و آسیای مرکزی را در بر می‌گیرد. ۱۰ درصد از کل جمعیت اروپا را مهاجران تشکیل می دهند. اندکی کمتر از 7.4 درصد از جمعیت اروپا به عنوان پناهجو به این‌جا آمده اند.

سهم مهاجران در کشورهای مختلف اروپایی متفاوت است. در سال ۲۰۱۷، آن ها ۴۵ درصد از کل جمعیت لوگزامبورگ را تشکیل می‌دادند. در آن سال شمار مهاجران در پولند به کمتر از ۲ درصد می‌رسید. پناهجویان و مهاجران حدود ۱۵ درصد از کل جمعیت آلمان و ۱۲ درصد از کل جمعیت فرانسه را تشکیل می‌دهند.

یافته‌های سازمان جهانی صحت

- خطر سرایت بیماری‌های عفونی از پناهجویان و مهاجران به شهروندان کشور میزبان پایین است.

- خطر ابتلای پناهجویان و مهاجران به همه اشکال سرطان به غیر از سرطان دهانه رحم پایین تر است.

- میزان ابتلا به دیابت در میان پناهجویان و مهاجران بیشتر از مردم میزبان است.

- احتمال این که پناهجویان تازه رسیده در نتیجه شرایط فقر در زندگی، عدم تحرک فیزیکی و تعذیه ناسالم در کشورهای میزبان به بیماری های مزمن مبتلا شوند، بیشتر است.  

- پناهجویان و مهاجران به خصوص افراد خوردسال و بدون همراه، بیشتر به افسردگی و اختلال استرس پس از آسیب روانی دچار می‌شوند.

 

در همین زمینه