مرتضی بهبودی، روزنامه نگار افغان در فرانسه سایت " گیتی نیوز" را  به راه انداخته است. عکس از صفحه فیسبوک مرتضی بهبودی
مرتضی بهبودی، روزنامه نگار افغان در فرانسه سایت " گیتی نیوز" را به راه انداخته است. عکس از صفحه فیسبوک مرتضی بهبودی

در نیمه ماه جنوری امسال (٢٠١٩) یک سایت انترنتی جدید به نام " گیتی نیوز" آغاز انتشارش به زبان فرانسوی را در پاریس جشن گرفت. این رسانه خبری توسط مرتضی بهبودی، مهاجر ٢۴ ساله افغان بنیان گذاری شده است که تنها سه سال از آمدنش به فرانسه می‌گذرد.

داستان زندگی مرتضی بهبودی، از یکی از کارخانه‌های خشت پزی در ایران، تا بازگشتش به افغانستان برای رفتن به دانشگاه و مصاحبه و سلفی گرفتنش با جاستین ترودو، نخست وزیر جوان کانادا در پاریس، بیشتر به یک افسانه می‌ماند. اما برای این که افسانه به واقعیت به پیوندد، باید دید او با تلاش و پشتکار باور نکردنی‌اش، چگونه با استفاده از اندک ترین فرصت‌ها در زندگی، از نردبان موفقیت بالا رفته است.

                 مهاجرت به ایران: از فرش بافی تا عکاسی از تظاهرات جنبش سبز

« در سال ١٩٩٦ دو ساله بودم که طالبان در افغانستان به قدرت رسیدند و وضعیت خیلی بد شد. خانواده ما از ولسوالی بهسود در میدان وردک راه مهاجرت به سوی ایران را در پیش گرفت. ما به شهر اصفهان رفتیم و تازه هفت ساله شده بودم که در یک کارخانه خشت پزی شروع به کار کردم. پدرم که در افغانستان نانوا بود، نتوانسته بود در ایران برای این کار مجوز بگیرد و درآمد دست دوزی‌های مادرم خرچ خانواده چهار نفری ما را نمی‌داد.

مهاجران افغان در ایران زندگی سختی داشتند- و هنوز هم دارند- اما من این شانس را داشتم که در کنار خشت پزی به مدرسه هم بروم.»

مرتضی ١٢ ساله بود که از خشت‌پزی به فرش‌بافی رفت و به لطف فقط چهار ساعت خواب شباروزی، هم نان‌آور خانواده بود و هم دانشجوی درس‌خوان و ممتاز مدرسه‌اش. تا اینکه در سال ٢٠٠٩، جنبش سبز، یا تظاهرات مخالفان نتایج انتخابات ریاست جمهور‌ی ایران، راه دیگری را در برابرش باز کرد:

« یکی از خویشاوندان ما درخارج از افغانستان، برای من یک کمره/ دوربین عکاسی هدیه فرستاده بود. من پانزده ساله و در آن زمان در تهران بودم که با این کمره شروع کردم به عکاسی از تظاهرات مخالفان دولت در خیابان‌ها. اما یک روز پولیس مرا دستگیر کرد و بعد از اینکه از من تعهد گرفت دوباره از تظاهرات عکاسی نکنم، آزادم کرد....»

تظاهرات مخالفان در ایران چند ماهی بیشتر دوام نکرد اما آینده مرتضی برای همیشه با حرفه عکاسی و روزنامه نگاری گره خورد. او بعد از آن که چندماهی را به عنوان مترجم زبان انگلیسی و تولید کتاب الکترونیکی کار کرد تصمیم گرفت به افغانستان برگردد و راهی دانشگاه شود: « بیشتر مهاجران جوان افغان در ایران حق رفتن به دانشگاه را ندارند.»

               

بازگشت به کابل و پوشش انتخابات ٢٠١۴

 مرتضی بهبودی وقتی به کابل برگشت و وارد دانشگاه حقوق و علوم سیاسی شد، می دانست از این به بعد او و کمره عکاسی، یکدیگر را رها نخواهند کرد: او به زودی با چند رسانه محلی و شبکه روسی "کورنتاین تی وی" شروع به کار کرد. در سال ٢٠١٣ موفق شد نمایشگاه عکاسی " افغانستان دیگر" را برگزار کند. این نمایشگاه سبب شد که او با تعداد زیادی از دست اندرکاران و تصمیم گیرندگان امور داخلی و بین المللی از نزدیک آشنایی پیدا کند.

انتخابات سال ٢٠١۴ در افغانستان زمینه را مساعد کرد تا مرتضی بهبودی به عنوان فوتو راپورتر آزاد همراه با سایر روزنامه گاران به مراکز رأی‌دهی در ولایات افغانستان سفر کند :

« در روزهای انتخابات وضعیت امنیتی روز به روز بدتر می شد و رفت و آمد‌های ما برای کار، با دلهره و ترس از انفجارهای روزانه همراه بود. در سال ٢٠١٥ من با گروهی از خبرنگاران افغان برای یک هفته به پاریس سفر کردیم. این سفر با حمایت مالی اتحادیه اروپا انجام شد و ما در دوران اقامت ما در فرانسه، از "نمایشگاه کتاب پاریس" گزارش تهیه می‌کردیم.

من در بازگشت به کابل دیپلوم لیسانس‌‌ام را از دانشکده حقوق و علوم سیاسی گرفتم اما چون وضعیت به اندازه کافی وخیم شده بود، از سفارت فرانسه درخواست ویزا کردم.»

            پاریس و دنیای ناشناخته مهاجرت

سفر دوم مرتضی بهبودی به پاریس البته کمترین شباهتی به سفر قبلی‌اش نداشت:« وقتی وارد پاریس شدم هیچ کسی را نمی شناختم و نمی دانستم کجا بروم. من می‌خواستم درخواست پناهندگی بدهم اما چون زبان فرانسوی بلد نبودم نمی‌دانستم به کی و کجا مراجعه کنم. دو ماه کامل را در شهر بزرگی مانند پاریس با دلهره سپری کردم و شب‌ها در سرک‌ها می‌خوابیدم. تا اینکه بالاخره از طریق دفتر پناهندگی سازمان ملل با " خانه ژورنالیستان" آشنا شدم و در آن‌جا به من اتاق دادند. در همین دوره بود که درخواست پناهندگی دادم.»

با ورود به خانه ژورنالیستان، زندگی مرتضی بهبودی مسیر و شتابی تازه یافت. او طی چهار ماه توانست آموزش زبان فرانسوی را به پایان برساند، به عنوان پناهنده پذیرفته شود و همزمان، برای ماستری روابط بین المللی در دانشگاه سوربن ثبت نام کند.

بقیه فعالیت‌‌های مرتضی بهبودی، از شرکت در چندین کنفرانس خبری بین المللی (کنفرانس اقلیمی در سال ٢٠١٥، کنفرانس ناتو در سال ٢٠١٨) گرفته تا پایان دوره‌های ماستری اول و دوم و سفرهایش به کمپ‌‌های مهاجران در یونان در همین چارچوب، نمایانگر تلاش‌های فردی است که گویا عطش کار و آموزش هرگز در او فروکش نخواهد کرد.

                  گیتی نیوز: پرنده با بال‌های خود پرواز می‌کند

« تجربه بد روزهای اول آمدنم به پاریس و دسترسی نداشتن به اطلاعات ضروری در مورد روند پناهندگی از یکسو و آشنایی نزدیک با زندگی مهاجران مرا وادار کرد به فکر تاسیس سایت " گیتی نیوز" بیافتم. می‌خواستم منبعی ایجاد کنم که با استفاده از تجربه حرفه‌ای روزنامه نگاران فرانسوی، زمینه کار برای روزنامه نگاران مهاجر را نیز مهیا کند. فراتر از آن، این منبع باید نوع نگاه نسبت به مهاجر و مهاجرت را هم در نزد خود مهاجران و هم در نزد شهروندان فرانسوی تغییر بدهد. من فکر می‌کنم که با شناسایی مهارت‌های کاری و سرمایه فرهنگی مهاجران میتوانیم تجربه‌های مثبت و موفق از زندگی آنان در فرانسه را نیز در معرض دید همگان قرار دهیم.»

با آغاز کار سایت " گیتی نیوز"، حدود ده تن از روزنامه نگاران با این سایت همکاری دارند که نیمی از آن‌ها روزنامه نگاران پناهنده از سوریه، چاد، کامرون، پاکستان و افغانستان هستند. شماری از شخصیت‌های سرشناس رسانه‌ای فرانسه که مرتضی بهبودی با آن‌ها تجربه کاری داشته، از سایت گیتی نیوز حمایت می کنند اما به گفته فرانسویان، حال «پرنده با بال‌های خودش » پرواز می‌کند. مرتضی بهبودی در کنار سایت گیتی نیوز با دفتر یونسکو در پاریس نیز کار می‌کند.



 

در همین زمینه