سازمان غیر دولتی "پرو اکتیف آرمس" این مهاجرین را در سال ۲۰۱۸ در بحیره مدیترانه از آب بیرون کشید.
سازمان غیر دولتی "پرو اکتیف آرمس" این مهاجرین را در سال ۲۰۱۸ در بحیره مدیترانه از آب بیرون کشید.

اگر شما به عنوان یک فرد پناهنده در یک کشور خارجی زندگی می کنید، اما اجازه ندارید آن جا بمانید، شاید بتوانید برای تجدید اسکان در یک مکان جدید، مانند بریتانیا، اسپانیا یا کانادا کمک دریافت کنید.

اما در حقیقت، حکومت ها به این منظور جای کافی عرضه نمی کنند و به این ترتیب شانس شرکت در برنامه های تجدید اسکان برای مهاجران تقریبا به صفر می رسد. در این جا است که تمویل کنندگان خصوصی وارد عمل می شوند.  

با وجود درخواست ها از سراسر جهان برای ایجاد راه های امن و قانونی برای اشخاصی که نیاز به محافظت دارند، تجدید اسکان هنوز تنها راهی است که کمتر از یک سوم از پناهجویان سراسر جهان به آن دسترسی دارند. 

در حالی که حکومت ها جای کافی برای تجدید اسکان در دسترس نمی گذارند، شمار شهروندان و نواحی که حاضر هستند به عنوان تمویل کننده خصوصی هزینه های تجدید اسکان آوارگان را به عهده بگیرند، رو به افزایش است.

عملکرد تمویل کنندگان خصوصی

برنامه های تمویل خصوصی در نتیجه تلاش های جامعه مدنی ایجاد شده است. اشخاص یا گروه هایی در این برنامه ها شرکت دارند که هزینه های تجدید اسکان مهاجران را پرداخت می کنند. شهروندان این کار را به طور خصوصی انجام می دهند و فعالیت این گروه ها به موازات برنامه های تجدید اسکان حکومت جریان دارد. میزان و نوع حمایت مالی که هر شخص به طور خصوصی و هر گروه در اختیار می گذارد، متفاوت است و به کشوری بستگی دارد که برنامه های تجدید اسکان در آن جا جریان دارد. 

کانادا برای مدت زیادی تنها کشوری بود که برنامه تمویل خصوصی را عرضه می کرد.

این برنامه در اواخر سال های ۱۹۷۰ آغاز شد و به این ترتیب ۳۰۰ هزار پناهجو به شمول دست کم ۱۳,۰۰۰ تن از پناهجویان سوریایی در کانادا دوباره اسکان داده شدند.

به گفته شاونا خیمنز، از ولایت بریتیش کلمبیا در کانادا برخی از این اشخاص در مناطق روستایی اسکان داده شدند و این کار به رونق و شکوفایی این قریه ها منجر شد. خانم خیمنز مدت زیادی به طور داوطلبانه در زمینه تجدید اسکان آوارگان فعالیت داشت.

خیمنز گفت: «برخی از این تازه رسیده ها برای سال ها دریکی از شهرهای کوچک بریتیش کلمبیا مقیم می شوند. برخی دیگر برای همیشه در این ولایت باقی می مانند». او افزود، با وجود این پناهجویان تازه رسیده دوستی های جدیدی ایجاد می شود و نواحی روستایی با هم ارتباط بسیار نزدیکی برقرار می کنند. با شرکت در پروسه تجدید اسکان و تجربه موفقیت دراین زمینه احساس بسیار خوشحال کننده است».

از زمان آغاز برنامه کانادا، کشورهای دیگر به شمول استرالیا، زیلاند جدید و ارجنتاین و چندین کشور اروپایی نیز برنامه های مشابهی را به جریان انداختند.

برنامه های تمویل خصوصی در اروپا در واکنش به بحران کشورهای سوریه و عراق شروع شد و از آن زمان رو به گسترش است.

بین سال های ۲۰۱۳ و ۲۰۱۸ بیش از ۳۰ هزار تن با کمک تمویل کنندگان خصوصی وارد اتحادیه اروپا شدند. بیش از سه چهارم آن ها را آلمان پذیرفت.

برنامه های تجدید اسکان در کشورهای دیگر به شمول بریتانیای کبیر، فرانسه و بلجیم جریان دارد، در کشورهای پرتگال، ایرلند، چک، اسلواکیا و پولند اینگونه برنامه ها متوقف شده اند.

در اوائل این ماه، آلمان به طور امتحانی برنامه ای را به نام « NesT» آغاز کرد که به گروه های دستکم پنج نفره و متشکل از شهروندان عادی اجازه تمویل هزینه های مربوط به تجدید اسکان مهاجران را می دهد. این تمویل کنندگان خصوصی باید با پرداخت اجاره خانه فرد پناهجو و حمایت اجتماعی به او کمک کنند تا در جامعه ادغام شود.

در اروپا تا به حال چهار مدل اصلی تمویل پناهجویان جهت تجدیداسکان وجود دارد که یا به طور خصوصی توسط شهروندان عادی ویا  توسط نواحی انجام می شود: 

دهلیزهای بشردوستانه: سازمان های جامعه مدنی، به خصوص گروه های مسیحی با حکومت ارتباط برقرار می کنند تا به پناهجویان کمک کنند که به محض ورود به کشور مقصد به سیستم پناهندگی دسترسی داشته باشند. بلجیم، ایتالیا و فرانسه این مدل را پذیرفته اند.

الحاق دوباره اعضای خانواده به یکدیگر: آلمان و ایرلند این مدل را پذیرفته اند که بر پایه وجود ارتباطات خانوادگی در کشور مقصد ایجاد شده است. 

تمویل مالی توسط نواحی: این برنامه ها در بریتانیای کبیر و پرتگال برای اشخاصی مناسب است که به محافظت نیاز دارند و سازمان های محلی یا مربوط به نواحی پس از رسیدن پناهجویان به کشور مقصد، به آن ها جهت ادغام در جامعه کمک می کنند.

در کشورهای چک، اسلواکیا و پولند، برنامه های تمویل خصوصی جهت تجدید اسکان پناهجویان موردی بود و بر پایه شراکت گروه های مذهبی و حکومت جهت تمویل شماری از مسیحیان ایجاد شده بود.

چه کسی واجد شرایط است؟

معمولان آن پناهجویی واجد شرایط است که نتواند به کشورش بازگردد و امکان اقامت او در کشوری هم که نخست به آن جا پناه جسته یا تقاضای پناهندگی داده است، وجود نداشته باشد.

پناهجوی متقاضی فقط می تواند پیشنهاد تجدید اسکان از سوی یک کشور را قبول کند و فقط کسانی می توانند برای شرکت در این گونه برنامه تقاضا کنند که خارج از کشور مقصد به سر ببرند.

در اروپا برخی از این کشورها بر این تاکید دارند که پناهجوی متقاضی برای شرکت در برنامه های تجدید اسکان باید «آسیب پذیر» باشد. 

برخی از کشورها نیز خواهان این هستند که متقاضیان شرکت در این گونه برنامه ها باید از سوی کمیساریای عالی سازمان ملل (یو ان اچ سی ار) و یا از سوی کشور محل اقامت شان به عنوان پناهجو به رسمیت شناخته شده باشند. کشورهای دیگر به شمول فرانسه و ایتالیا، متقاضیان را ارزیابی می کنند تا ببینند که آیا آن ها واقعا نیاز به محافظت دارند یا نه.

در برنامه های تمویل که در کشورهای چک، پولند و اسلواکیا وجود داشت یک معیار شرکت در برنامه های تجدید اسکان، اعتقادات مذهبی بود.

عملکرد این کشورها بحث و جدل زیادی را به دنبال داشت و منتقدان می گفتند که در کشورهای نامبرده نیاز برای محافظت بین المللی در نظر گرفته نشده است.

این مقام های مسئول رسیدگی به امور مهاجرت در کشورهای مقصد هستند که راجع به فرد درخواست کننده و این که آیا او واقعا واجد شرایط است، تصمیم نهایی را می گیرند.

این تصمیم گیری ممکن است براساس یک مصاحبه، بررسی اسنادی که توسط فرد متقاضی و گروه تمویل کننده ارائه شده و اطلاعات دیگر گرفته شود.

در بیشتر کشورها برای پذیرفته شدن در برنامه های تجدید اسکان، فرد متقاضی باید آزمایش های مختلفی را به شمول آزمایش طبی پشت سر بگذراند. برخی اوقات، متقاضیان در مورد توانایی های شان برای زندگی در کشور جدید مورد ارزیابی قرار می گیرند تا معلوم شود که آیا آن ها توانایی کار کردن و یادگیری زبان را دارند یا نه.

ارتباطات خانوادگی

بیشتر کشورهای اروپایی برای پذیرفتن متقاضی در برنامه های تجدید اسکان، خواهان وجود ارتباطات خانوادگی در کشور مقصد نیستند. اما حتی اگر نیازی به ارتباطات خانوادگی برای دریافت حمایت نباشد، معمولا همه حامیان، نام اعضای خانواده های متقاضیان را به عنوان اشخاصی که از این برنامه بهره مند می شوند، ثبت می کنند.

ارتباطات خانوادگی در کشورهای آلمان و سویس نقش مهمی بازی می کند. در این جا یکی از اهداف اصلی برنامه های تمویل حفظ وحدت خانواده است. در این کشور ها، حامیان می توانند نام اعضای خانواده ها به شمول خویشان و اقارب درجه دوم  را برای شرکت دراین طرح ثبت کنند.

تمویل کنندگان

گروه های تمویل کننده با مقام های مسئول امور مهاجرت در کشور مقصد توافقی را امضا می کنند. در کانادا از این گونه با عنوان صاحبان توافق برای تمویل «Sponsorship Agreement Holder» یاد می شود و آن ها اغلب در سازمان های عمدتا مذهبی، فرهنگی و یا بشردوستانه فعالیت می کنند. گروه های محلی کوچک هم می توانند نقش تمویل کننده را به عهده بگیرند.

در برخی از کشورها برای شهروندان (در کانادا، دست کم پنج تن) این امکان وجود دارد که برای به عهده گرفتن تمویل یک پناهجو یک گروه چند نفره تشکیل دهند. دراین صورت این شهروندان به طور مشترک و برای مدت مشخصی هزینه های یک یا چندین پناهجو را به عهده می گیرند.

برخی اوقات پناهجویان نیز، همین که تجدید اسکان داده شدند، می توانند تقاضای حمایت از اعضای خانواده شان را بکنند (تا بتوانند آن ها را به نزد خود در کشور مقصد انتقال دهند).

حقوق و مسئولیت

جایگاه حقوقی و حقوق فردی که به او در چارچوب این طرح امکان تجدید اسکان داده شده، در هر کشوری متفاوت است.

در کانادا، اشخاصی که در چارچوب برنامه تجدید اسکان وارد کشور شده اند، به عنوان آواره به رسمیت شناخته شده و وقتی که به آن جا می رسند، اجازه اقامت دائمی دریافت می کنند.

برخی از کشورهای اروپایی به اشخاصی که با استفاده از برنامه های حمایتی تجدید اسکان داده شده اند، مدرک محافظت می دهند. به این ترتیب حقوق آن ها با حقوق اشخاصی که از محافظت بین المللی برخوردار شده اند، یکسان است. در حالی که در برخی از کشورهای دیگر، جایگاه حقوقی اشخاصی که با استفاده از برنامه های تجدید اسکان وارد آن جا شده اند، با جایگاه پناهجویان برابر است.

همین که فرد پناهجو به کشور مقصد می رسد، تمویل کنندگان باید متقبل برخی از هزینه ها شوند و میزان آن بستگی به کشور مقصد دارد.

اما شخص تمویل کننده حداقل باید برای فرد پناهجو محل اسکان در اختیار بگذارد. در کانادا، تمویل کنندگان هزینه های خرید لوازم، حمل و نقل، اثاث خانه، پوشاک، ثبت نام در مکتب و همچنین هزینه های ثبت نام در کورس های یادگیری زبان و یا مشاوره برای اشتغال را به عهده می گیرند.

 حکومت ها معمولا هزینه های بیمه صحت، تحصیلات و اشتغال را تمویل می کنند. 

حامیان معمولا بین سه ماه تا پنج سال مسئول پوشش هزینه های زندگی مهاجران می شوند.

بیشتر برنامه های تجدید اسکان پس از یک تا دو سال به پایان می رسد. در کانادا، تمویل کننده باید به مدت بیش از ۱۲ ماه و یا تا زمان خودکفایی فرد مهاجر(هر زمانی که مهاجر به این مرحله برسد)، هزینه های زندگی اش را پرداخت کند. وقتی که تمویل فرد مهاجر متوقف می شود، مسئولیت او را دولت به عهده می گیرد.

در برخی از موارد، تمویل کنندگان هزینه سفر فرد مهاجر برای سفر به کشور مقصد را پرداخت می کنند. به طور مثال در استرالیا، فرد تمویل کننده به متقاضی پول تکت هواپیما و هزینه تقاضای ویزا، آزمایش های طبی، اسکان و هزینه های دیگر را پرداخت می کند.

در کانادا، از متقاضیان انتظار می رود که هزینه سفرشان را پرداخت کنند، اما آن ها می توانند تقاضای وام کنند و آن را در عرض یک تا شش سال پس بدهند.

 

در همین زمینه