عکس از آرشیف/ گروهی از مهاجران افغان
عکس از آرشیف/ گروهی از مهاجران افغان

گفت‌وگوهای اخیر نمایندگان ایالات متحده امریکا و گروه طالبان امیدواری‌هایی را برای پیوستن این گروه به روند صلح و پایان احتمالی درگیری‌های خونین ۱۸ ساله در افغانستان، به وجود آورده است. برخی از آگاهان باور دارند که در صورت کنارآمدن طالبان با دولت، روند مهاجرت افغان‌ها به کشورهای خارجی نیز پایان خواهد یافت. آیا چنین چیزی ممکن است؟

نتایج یک تحقیق که روز سه شنبه از سوی موسسه تحقیقات اقتصادی (آی اف او) نشر شده نشان می دهد که جنگ و درگیری ها به طور واضح دلیل مهاجرت شمار بیشتری از مردم به اروپا در سال های ۲۰۱۵ و۲۰۱۶ میلادی بوده است. بیش از ۹۰ درصد از پرسش شوندگان این تحقیق که از افغانستان، عراق، سومالیا، سودان وسوریه اند، به دلیل ناآرامی ها آواره شده اند. 

صلح افغانستان 

افغانستان یکی از کشورهایی است که پس از سوریایی‌ها و عراقی‌ها، شهروندان آن بیشتر میزان مهاجران را در کشورهای اروپایی تشکیل می‌دهند. هرچند شماری از افغان‌ها به دلیل وضعیت "نامناسب" اقتصادی کشورشان ترک می‌کنند، اما تحقیقات نشان می‌دهند که ناامنی‌ها و خشونت‌ها از عومل عمده‌ای اند که سبب فرار افغان‌ها از کشورشان می‌گردد.


حالا پس از ۱۸ سال درگیری نمایندگان ایالات متحده امریکا به رهبری زلمی خلیل‌زاد نماینده وزارت خارجه این کشور در امور صلح افغانستان، تلاش دارند تا با گروه طالبان از طریق گفت‌وگوهای سیاسی کنار آیند. به این منظور آنان نه دور با شماری از چهره‌های طالبان در قطر گفت‌وگو کرده اند و گفته می‌شود که مفاد موافقت‌نامه میان این دوطرف نهایی شده است.

در صورت امضاء این موافقت‌نامه طالبان برای مذاکرات بین‌الافغانی حاضر خواهند شد. 

آیا تامین احتمالی صلح میان طالبان و دولت باعث پایان روند مهاجرت خواهد شد؟ 

توماس روتیگ یکی از مدیران شبکه تحلیل‌گران افغانستان که مقر آن در برلین است، به اینفومایگرانتس گفته است که مهاجرت از افغانستان زمانی ختم می‌شود که صلح "دایمی و واقعی" در این کشور تامین شود. به باور این تحلیل‌گر آلمانی مسائل افغانستان: «  مهاجرت وقتی ختم می شود که مردم می ببیند که یک صلح دایمی و حقیقی وجود دارد،  ما متاسفانه به این نقطه نرسیده ایم...»


او علاوه کرده: «من انتظار ندارم که موافقت‌نامه دوجانبه امریکا و طالبان صلح کامل را به میان آورد و شک دارم که پس از امضای آن خشنونت‌ها به طور [موثر] پایان یابند. این شانس تنها زمانی وجود دارد که افغان‌ها بین خود فیصله صلح را انجام دهند.»

در حال حاضر با وجود انجام روند گفت‌وگوهای صلح، سطح خشونت‌ها در مناطق مختلف افغانستان افزایش یافته است. دوشنبه شب شهر کابل شاهد انفجار خونینی بود که براثر آن ۱۶ نفر کشته و ۱۱۹ تن زخمی شدند. مسئولیت این حمله را طالبان به عهده گرفتند. 

شرایط طالبان برای سهیم شدن در نظام سیاسی

 یکی از شرایط عمده طالبان برای شرکت در نظام سیاسی، تغییر قانونی اساسی و ایجاد "حکومت اسلامی" به تعبیر این گروه است. نگرانی‌هایی در افغانستان وجود دارد که "حکومت اسلامی" طالبان مشابه امارت اسلامی خواهد بود که در آن جایی برای حقوق بشر، حقوق زنان و آزادی‌های مدنی نخواهد بود. از این رو باورهایی نیز وجود دارند که شامل شدن آنان در نظام باعث موج تازه‌ای از مهاجرت به ویژه در میان جوانان از افغانستان خواهد شد. 


توماس روتیگ یکی از مدیران شبکه تحلیل‌گران افغانستان در این مورد می‌گوید: « این امکان وجود دارد.  ما می بینیم که... تعدا بزرگی از افغان ها نمی‌خواهند طالبان دوباره به قدرت برسند. مگر موضوع دیگر این است که بدون صلح با طالبان... و تقسیم قدرت با طالبان صلح امکان ناپذیر نیست.» 

افغانستان یکی از کشورهای مبدأ مهاجرت است. بر بنیاد معلومات اداره آمار اتحادیه اروپا (یوروستات)، در سال ۲۰۱۸ حدود ۴۰ هزار و ۹۹۰ تن از شهروندان افغانستان در کشورهای عضو اتحادیه اروپا درخواست پناهندگی کرده اند. 

 

در همین زمینه