یک گروه از دانشجویان بین المللی در آلمان.
یک گروه از دانشجویان بین المللی در آلمان.

آلمان برای دانشجویان در سراسر جهان محبوب است. حدود ۲۸۰ هزار تن از جوانان خارجی در دانشگاه های آلمان ثبت نام کرده اند. بیشتر آن ها از هندوستان و چین هستند. اما آیا دانشجویان خارجی در جامعه آلمان به خوبی ادغام شده اند؟

در آلمان ۲.۸۷ میلیون دانشجو تحصیل می‌کنند. حدود ده درصد آنان، شهروندان خارجی اند. مارگارت وینترمانتل، رئیس موسسه مبادلات اکادمیک آلمان (دی آ آ دی) از این ارقام راضی به نظر می‌رسد.

او در مصاحبه با دویچه وله گفت: «قابلیت جابه جایی فرامرزی دانشجویان، زنان و مردان دانشمند و پروژه های بین المللی همکاری که «دی آ آ دی» از آن ها پشتیبانی می‌کند، یک موفقیت بزرگ است.»

آلمان پس از ایالات متحده امریکا، بریتانیای و استرالیا محبوب ترین کشور میزبان برای دانشجویان در سراسر جهان است. اما به گفته خانم وینترمانتل، هنوز یک استراتژی مشخص برای ادغام دانشجویان خارجی در آلمان ایجاد نشده است.

در حال حاضر رادیو و تلویزیون عامه آلمان نیز به این موضوع می‌پردازد. تلویزیون عامه آلمان «ای ار دی» از تاریخ ۹ تا ۱۶ نومبر برنامه ای را تحت عنوان «آموزش و آینده» نشر می‌کند و به مقایسه امکانات آموزشی در زندگی روزمره، گوناگونی، دیجیتالی شدن، زبان و آموزش اشاره می‌کند. 

علیه نژادپرستی: اتحادیه فدرال دانشجویان خارجی، در وسط این تصویر خانم میمونه اواتارا دیده می شود. عکس: دویچه وله

دانشجویان در آغاز با چه دشواری هایی روبرو می‌شوند؟ 

میمونه اواتارا از ساحل عاج به این جا آمده و در دانشگاه پتسدام پایان نامه دکترایش را می‌نویسد. او فکر می‌کند که (در جامعه آلمان) به خوبی ادغام شده است.

اواتارا به عنوان رئیس اتحادیه فدرال دانشجویان خارجی به آن ها عمدتا در مورد مسائل حقوقی مشوره می‌دهد و در برابر گرفتن شهریه دانشگاه از دانشجویان غیراروپایی مقاومت می‌کند.

او به خوبی می‌داند که تحصیلات در آلمان چه امتیازهایی دارد اواتارا افزود: «دانشجویان می‌دانند که در آلمان کیفیت آموزش بالا است و به این خاطر به این جا می آیند. آن ها با مدرک تحصیلی از آلمان شانس بیشتری در بازارهای کار بین المللی دارند.» یک امتیاز دیگر تحصیل در آلمان این است که بیشتر دانشگاه ها فیس (شهریه) مطالبه نمی‌کنند.

اواتارا از مشکلات تحصیلات در آلمان هم به خوبی آگاه است و به خوبی دشواری هایی را که در آغاز با آن ها مواجه بوده، به خاطر می‌آورد. او دراین باره می‌گوید: «من در کورس زبان آلمانی شرکت کردم. اما در نخستین جلسه درس یک کلمه هم نفهمیدم و نمی‌دانستم چگونه یادداشت گیری کنم.»

مارگارت وینترمانتل، رئیس «دی ای ای دی»، عکس: دی ای ای دی، تیلو فوگل

تعداد کسانی که تحصیلات شان را ناتمام رها می کنند، بسیار بالا است 

زندگی در یک کشور دیگر با یک فرهنگ ناآشنا، یک زبان دیگر و بوروکراسی کار آسانی نیست. بسیاری از دانشجویان احساس می‌کنند که به حال خودشان رها شده اند. شمار دانشجویان خارجی که تحصیلات شان را ناتمام رها می‌کنند کماکان ۴۱ درصد است. این رقم از منظر خانم وینترمانتل رقم درشتی است. او می‌گوید: «ما باید برای افزایش موفقیت دانشجویان خارجی در زمینه تحصیلات دانشگاهی تلاش کنیم. نمی‌شود که مردان و زنان جوان به این جا بیایند، تحصیلات شان را ناتمام رها کنند و بعد دوباره با دلسردی به خانه شان بازگردند.»

به گفته خانم وینترمانتل، دانشجویان به حمایت و مشورت بیشتر نیاز دارند و دانشگاه ها هم باید از امکانات مالی بیشتری برخوردار شوند. به طور مثال، شمار افرادی که خواهان شرکت در کورس های زبان آلمانی هستند، بیشتر از جاهای خالی است. در دانشگاه اتو فون گریکه که در مگدیبورگ قرار دارد، این مشکل به گونه روشن به مشاهده می‌رسد.

اکرم البوراشی در رشته طب در این دانشگاه تحصیل می‌کند. این دانشجوی مصری در اتحادیه «ایکوس» هم فعالیت می‌کند. دانشجویان عضو این اتحادیه به دیگران برای ادغام در جامعه آلمان کمک می‌کنند.

البوراشی به طور مثال برای دانشجویان بین المللی و خارجی سیر علمی سازمان دهی می‌کند. او گفت: «من به مشکلاتی که به خاطر تفاوت فرهنگی در لیلیه ها ایجاد می‌شود رسیدگی می‌کنم و مکالمه های بین دانشجویان و مسئول لیلیه را ترجمه می‌کنم.» البوارشی اظهار کرد: «در کورس های رایگان زبان آلمانی جای خالی وجود ندارد و شمار بسیاری در لیست انتظار به سر می‌برند.»

 ینس اشتراکل یان، مدیر دانشگاه اتو فون گریکه این مشکل را درک می‌کند. او برای بین المللی شدن دانشگاه اش تلاش می‌کند و از دانشجویان با امکاناتی که به طور مثال موسسه «دی آ آ دی» فراهم می‌کند، حمایت می‌نماید. دانشگاه نامبرده به طور مثال به مهاجران سوریایی رسیدگی می‌کند. حالا پس از گذراندن دوره های مقدماتی، ده تن از آن ها توانسته اند که تحصیلات شان را در این دانشگاه آغاز نمایند.دانشگاه اتوفون گریکه در مگده بورگ به جهانی بودن شهرت دارد. عکس: یانا دون هاوپت

آلمان به مهاجر نیاز دارد 

در دانشگاه مگدیبورگ بیشتر امکانات تحصیل در رشته های تکنیک و علوم طبیعی وجود دارند و این دانشگاه به جهانی بودن نیز مشهور است. بیش از ۳ هزار از میان ۱۴ هزار دانشجو در این جا تحصیل می‌کنند که شهروندان ۱۰۶ کشور جهان اند. اشتراکل یان در گفتگو با دویچه وله گفت: «به این خاطر ادغام آن ها کار آسانی نیست.» بزرگترین گروه دانشجویان خارجی،  ۹۵۰ دانشجوی هندوستانی هستند. در این دانشگاه تدریس در سطح فوق لیسانس به زبان انگلیسی برگزار می‌شود.

ینس اشتراکل یان می‌خواهد که دانشجویان آسیایی با دیگران نیز ارتباط برقرار کنند و به این خاطر سعی می‌کند شمار بیشتری از دانشجویان هندی را برای تحصیل در رشته های لیسانس جذب کند. آن ها در آن جا از همان آغاز زبان آلمانی را می آموزند. اشتراکلیان می‌گوید: «اگر ما نتوانیم به اندازه کافی کورس زبان آلمانی عرضه کنیم، امکان ورود به بازار کار در ایالت زاکسن انهالت تقریبا به صفر می‌رسد.»

این در حالی است که شرکت ها به خصوص در شرق آلمان برای پیداکردن نیروی کاری تلاش می‌ورزند.

مارگارت وینترمانتل از موسسه «دی ای ای دی» تایید کرد: «جامعه ما به شمار بیشتری از اشخاصی نیاز دارد که به خوبی آموزش دیده باشند. ما به مهاجران ماهر در بسیاری از بخش ها، از جمله در فن آوری های جدید مانند هوش مصنوعی و در رشته های انجینیری نیاز داریم و آن ها باید به بازار کار ما به این منظورراه پیدا کنند.»


 

در همین زمینه