براساس آمار سازمان بین المللی مهاجرت، از سال ٢٠١۴ به اینسو ١٩٩٠٣ مهاجر در دریای مدیترانه جان خود را از دست داده اند. عکس: آرشیف/DW
براساس آمار سازمان بین المللی مهاجرت، از سال ٢٠١۴ به اینسو ١٩٩٠٣ مهاجر در دریای مدیترانه جان خود را از دست داده اند. عکس: آرشیف/DW

پس از فراخوان کمک از طریق شبکه آلارم فون، روز ٩ فبروری ٩١ مهاجر در دریای مدیترانه ناپدید شدند. سازمان بین المللی مهاجرت تخمین می‌زند که از سال ٢٠١۴ تا کنون، ١٣٣٦٧ نفر در دریا ناپدید شده‌اند که بسیاری از آنها «غرق شدگان نامرئی» هستند.

روز ٩ فبروری، شبکه تیلفونی آلارم فون، یک پیام تیلفونی اضطراری دریافت کرد. در انتهای دیگر خط، ٩١ مهاجر سوار بر قایق در ساحل شهر گارابولی، که  بیشتر شان از نیجریه و سودان هستند، تلاش دارند تا از سواحل لیبیا خود را به اروپا برسانند. آب به درون قایق هجوم  آورده و همه مهاجران وحشت زده شده‌اند. آب حتی چندین نفر را از لبه قایق بیرون برده است.

آلارم فون از مقامات مسئول می‌خواهد تا عملیات نجات را آغاز کنند. کسی به سرعت پاسخ نمی‌دهد. آیتا ماری، تنها کشتی نجات در دریا، در فاصله دور قرار دارد. یک ساعت بعد، تماس برای همیشه با قایق قطع می‌شود. موریس استیرل، یک عضو آلارم فون می‌گوید: «ما نمی دانیم چه اتفاقی برای این افراد افتاده است.»

آیا این مهاجران توسط نگهبانان ساحلی لیبیا، که مسئولیت عملیات نجات در این منطقه را دارند، نجات داده شده‌اند؟ کسی نمی‌داند. موریس استیرل در پاسخ می‌گوید: «ما هیچ تأییدی از آنها دریافت نکردیم و دلایل محکمی داریم که فکر کنیم قایق غرق شده است.»

واسکت‌های نجات و لباس‌های شناور روی آب

مارتا سانچز، مسئول پروژه "مهاجران گمشده" در سازمان بین المللی مهاجرت (IOM) می‌گوید:« ما نیز فکر نمی‌کنیم که این ٩١ مهاجر توسط نگهبانان ساحلی لیبیا نجات داده شده باشند.» او می‌گوید که گارد ساحلی لیبیا در ١٠ فبروری٨١ مهاجر را نجات داد اما کشتی حامل این مهاجران در منطقه دیگری قرار داشت.»

سازمان بین المللی مهاجرت نیز، با حذف چندین احتمال دیگر، امکان نجات این مهاجران توسط سایر مقام‌ها یا افراد را رد کرده است. یک کارشناس این سازمان می‌گوید: « از نظر ما، تنها دو گزینه وجود دارد: یا مسافران به تنهایی به سواحل لیبیا که در ۴٠ کیلومتری از محل حادثه واقع شده بودند، برگشته‌اند، چیزی که  بعید به نظر می رسد؛ یا این که قایق غرق شده .است.»

به گفته آلارم فون، ماهی گیران واسکت‌های نجات، بوتل‌های گاز و لباس‌های شناور روی آب را در منطقه‌ای که از آنجا تماس گرفته شده بود، دیده‌اند. یک هواپیما که چند ساعت پس از هشدار آلارم فون، توسط آژانس حفاظت از سواحل  اروپا یا Frontex به منطقه اعزام شده بود، یک قایق لاستیکی سیاه، بدون هوا و خالی را مشاهده کرد. موریس استیرل اطمینان می دهد: « این قایق با همانی كه دنبالش بودیم مطابقت دارد.»

روز پنجشنبه ٢٠ فبروری، شبکه آلارم فون ها از مقامات مختلف خواست تا « وضعیت را روشن کنند» و برای این فاجعه پاسخی ارائه دهند.

بیش از ١٣ هزار گمشده از سال ٢٠١۴

چنین حادثه ای که توسط سازمان بین المللی مهاجرت به عنوان «نامرئی» توصیف شده است، غیر معمول نیست. تنها در سال ٢٠١٩ چندین حادثه مشابه روی داده است. در ٢٩ نوامبر، ٧٠ نفر از جمله چهار زن باردار و ١٠ کودک در آب های مالتا ناپدید شدند. هشت روز پیشتر از آن، یک قایق دیگر که حامل ٩۴ از جمله ١٣ زن و کودک بود، نیز از صفحه رادار ناپدید شده بود.

چه تعدادی دیگر، مانند این ٩١ نفر، پس از تلاش برای عبور از دریای مدیترانه ناپدید شده‌اند؟ براساس برآوردهای سازمان بین المللی مهاجرت از سال ٢٠١۴ بیش از ١٩٩٠٣ هزار نفر در مدیترانه ناپدید شده‌اند. این رقم احتمال غرق شدن احتمالی ٩ فبروری را در بر نمی گیرد. از این تعداد، اجساد ٦٥٣٦ نفر پیدا شده و یا با امواج به ساحل برگردانده شده‌اند. ١٣٣٦٧ نفر باقیمانده کاملاً ناپدید شده‌اند و هیچگاه اثری از آنها پیدا نشده است.

مارتا سانچز می گوید:« مستند ساختن این ناپدید شدن‌ها بسیار دشوار است.» از این « غرق شدن‌های نامرئی»، در اصل هیچ بازمانده یا جسدی وجود ندارد. « بنابراین ما به چندین منبع اطلاعاتی متكی هستیم: سازمان‌های غیردولتی مانند آلارم فون که یک شبکه تیلفون اضطراری دارند، یا سازمان‌های غیردولتی که با مهاجران و نزدیکان شان تماس دارند. به کمک این سازمان‌ها، ما می‌توانیم به افرادی دسترسی داشته باشیم که در مورد ناپدید شدن مهاجران هشدار داده‌اند.»

در مدیترانه مرکزی، از هر ٢١ نفر یک نفر می‌میرد

مارتا سانچز در ادامه می‌گوید:« ما سپس داده‌های جمع آوری شده را تا آنجا که ممکن است، با اطلاعات نگهبانان ساحلی، پولیس و یا تیم‌های سازمان بین المللی مهاجرت که معمولاً هنگام پیاده شدن مهاجران در کشورهای مختلف حضور دارند، مقایسه بررسی می‌کنیم. » مارتا سانچز می افزاید: « آنچه که مربوط به مقام‌های لیبیا می‌شود، آن‌ها به ندرت اطلاعات خود را با ما به اشتراک می‌گذارند. همه این کار ممکن است هفته‌ها طول بکشد.»

برعلاوه این بررسی‌های دقیق، نتایج تخمینی هستند. سازمان بین المللی مهاجرت حتی اطلاعات خود را منتشر نمی کند.‌         

با این وجود، یک چیز مسلم است: با آن که تعداد مرگ و میر در مدیترانه نسبت به سال ٢٠١٦ یا اوج بحران مهاجران، کاهش یافته است، اما در ماه‌های اخیر، مدیترانه مرکزی [منطقه بین شمال آفریقا،غرب لیبیا، تونس، الجزایر و ایتالیا] نسبت به گذشته خطرناکتر شده‌ است.

به گفته مارتا سانچز« قبل از سال ٢٠١٨، میزان مرگ و میر در مدیترانه مرکزی ٢،٨٨٪ بود، به این معنی که از هر ٣٥ نفر یک نفر هنگام تلاش برای عبور، جان خود را از دست می‌داد. از سال ٢٠١٩، این میزان به ۴،٧٨٪ افزایش یافته است.» او در پایان نتیجه‌گیری می‌کند: «امروز خطر مرگ هنگام عبور از مدیترانه، بسیار بیشتر از سال گذشته است.»


 

در همین زمینه