کمپ پازارکوله/عکس: Picture-alliance/NurPhoto/B.Khaled
کمپ پازارکوله/عکس: Picture-alliance/NurPhoto/B.Khaled

پس از گسترش ویروس کرونا، رئیس جمهور ترکیه مجبور شد که از دامن زدن به اختلافات در مرز مشترک این کشور با یونان و تلاش برای باج گیری از اتحادیه اروپا دست بردارد. اما حکومت یونان به خاطر این بیماری فرصت یافته است که پلان هایش را در مورد پناهجویان به پیش ببرد.

   
بر بنیاد گزارش شماری از رسانه ها، سازمان استخبارات خارجی آلمان «BND» احتمال می دهد که حکومت ترکیه (در اواخر ماه فبروری)  گروه های بزرگی از افراد بیجاشده را به مناطق مرزی آورد و سعی کرد با تحریک مهاجران و ماموران مرزی در یونان بین آن ها درگیری ایجاد کند. در حقیقت، همان بس هایی که مهاجران را از مرزها جمع آوری کردند (و دوباره به کمپ ها در ترکیه انتقال دادند) قبلا آن ها را به آن جا آورده بودند. 
این در حالی است که در مرز بلغاریا با یونان آرامش برقرار است. به نظر می آید که رجب طیب اردوغان، رئیس جمهور ترکیه فقط به تشدید اختلافات در مرزهای کشورش با یونان علاقمند داشته و امیدوار بوده که با دامن زدن به احساسات ملی گرایانه به تنش ها در جزایر یونان دامن بزند. 
اردوغان می خواست به اتحادیه اروپا نشان دهد که سیاست هایش در قبال پناهندگان چقدر شکننده است و به این ترتیب، از آن ها باج بگیرد. او می خواست هم پیمانانش را در ناتو مجبور کند که از فعالیت های نظامی اش در داخل خاک سوریه حمایت کنند.
او توانست با استفاده از رسانه های جهانی (که درباره تنش ها در مرز یونان با ترکیه گزارش می دادند) اهدافش را به پیش ببرد.  
تنش ها بین نظامیان ترکیه و یونان افزایش یافت. اما ویروس جدید کرونا پلان های اردوغان را برهم زد. همین که گزارشگران جهانی منطقه را ترک کردند، اردوغان مجبور به عقب نشینی شد.
به نظر می آید که با وجود این ویروس، در مرز ترکیه با یونان آرامش برقرار شده است آن هم دست کم برای یک مدت. 

«زندگی دشوار است» 
براساس ارقام رسمی حدود ۴ میلیون مهاجر در ترکیه زندگی می کنند. اما گمان می رود که شمار آن ها به مراتب بیش تر از این باشد. به گزارش آتن، در حال حاضر، حدود ۱۰۰ هزار پناهجو در یونان به سر می برند که ۴۰ هزار تن از آن ها در جزایر لیسبوس، خیوس، لیروس و کوس ساکن هستند. 
سمیه، یک دختر ۲۰ ساله از افغانستان یکی از آن ها است. او در کمپ موریا زندگی می کند که در جزیره لیسبوس قرار دارد. سمیه گفت: «حالا این جا هوا بسیار سرد شده است. زندگی دشوار است...»

بسیاری از ساکنان کمپ موریا به خاطر ویروس کرونا نگران هستند. سمیه گفت: «ما حتی آب هم نداریم و مهاجران در این جا نمی دانند که چه اتفاقی رخ خواهد داد. آیا آن ها خود را به خطر می اندازند؟ من از این بابت نگران هستم.»
اما او می خواهد کمک کند و به این خاطر برای کار در سازمان امدادی «Team Humanity» داوطلب شده است. این گروه دنمارکی بین مهاجران بی جاشده که در مرکز «Hope & Peace» زندگی می کنند، غذا و لباس توزیع می کند. مرکز نامبرده در مجاورت کمپ موریا قرار دارد. 
مهاجران در آن جا صابون و ماسک هایی دریافت می کنند که در کمپ دوخته شده است. آن ها در مورد رعایت موازین بهداشتی نیز اطلاعات لازم را دریافت می کنند.
در ماه مارچ، حکومت یونان یک پلان ۱۲ مرحله ای را برای مبارزه با ویروس کرونا در کمپ های افراد بیجاشده تصویب کرد.  
در پی صدور این پلان، دیدار از کمپ ها و فعالیت در آن جا ممنوع اعلام شد و مهاجران ساکن فقط در موارد بسیار ضروری می توانند در نزدیکی کمپ های محلی زندگی شان رفت و آمد داشته باشند. 
فقط یک نفر از هر خانواده اجازه دارد که برای خرید از کمپ بیرون برود.  بس های ویژه نیروهای پولیس آن ها را به دوکان های از پیش تعیین شده انتقال می دهند. همه کمپ ها از ساعت ۹ شب ملزم به رعایت قیود شب گردی هستند.
بر اساس قوانین جدید، مهاجران اجازه ندارند در قریه های مجاور از دستگاه های خودپرداز استفاده کنند. حکومت گفت که می خواهد در داخل اردوگاه ها چنین دستگاه هایی نصب کند. اما معلوم نیست که این کار چه زمانی قرار است انجام شود. 

       Team Humanity           ReutersEMarcou
قوانین مبهم 

نمایندگان حکومت یونان به سوالات دویچه وله راجع به اقدامات بهداشتی، آزمایش ویروس کرونا و پلان های احتمالی تخلیه کمپ ها مستقیما پاسخ ندادند. به جای آن، دویچه وله نسخه ای از یک پلان ۱۲ قسمتی را دریافت کرد که قبلا نشر شده بود.

در قسمت پنجم این پلان از ساکنان کمپ درخواست شده که قوانین بهداشتی را رعایت کنند. 
اپوستولوس ویزیس، از گروه داکتران بدون مرز می گوید که چنین کاری در اردوگاه ها اصلا ممکن نیست.  
او گفت: «همه کمپ ها بیشتر از حد گنجایش شان به مهاجران جای داده اند. وضعیت برای گسترش ویروس کووید ۱۹ مساعد است. ماه ها است که زباله جمع آوری نشده اند. بیش از ۱۳۰۰ تن از یک نل آب استفاده می کنند. و بیشتر آن ها به آب، برق یا تشناب دسترسی ندارند ...».
ویزیس گفت که پلان های حکومت ریاکارانه است و مقام های یونانی می خواهند از شهروندان این کشور در مناطقی که بیماری «کووید ۱۹» آن جا گزارش شده، محافظت کنند و در مورد مهاجرانی که در کمپ ها گیرمانده اند، تبعیض قائل شده و آن ها را به حال خود رها کرده اند.

او گفت که افراد مسن و آسیب پذیر باید فورا از کمپ ها بیرون برده شوند. ویزیس در ادامه گفت که درسراسر جزیره لیسبوس فقط پنج تخت مراقبت های اضطراری و در جزیره ساموس فقط دو تخت وجود دارد.
وزارت صحت یونان فقط سه داکتر را به کمپ ۲۰ هزار نفره موریا فرستاده است و آن ها دواها و تجهیزات لازم را در اختیار ندارند. 

ویزیس گفت، حکومت یونان از این بیماری همه گیر و جهانی شده استفاده ابزاری کرده است.  او گفت: «آن ها به مردم می گویند که در شرایط کنونی باید مراقب بود و بهترین کار این است که مهاجران را به کمپ های سربسته بفرستیم. آن ها در این شرایط سعی خواهند کرد که پلان های قدیمی شان را به اجرا دربیاورند.»
 
در گذشته تلاش های حکومت یونان برای انتقال افراد بی جاشده به کمپ های سربسته خشم و ناراحتی سازمان های حامی حقوق بشر، اتحادیه اروپا و حتی باشندگان مناطقی را که کمپ ها در آن جا قرار دارند، برانگیخته بود.

اما به نظر می آید، در زمانی که حکومت ترکیه عقب نشینی کرده است، یونان تصمیم گرفته که پلان هایش را به پیش ببرد. تا به حال هیچ موردی از ابتلا به ویروس کرونا در کمپ ها گزارش نشده است. اما ویزیس کماکان نگران است و می گوید: «اگر این ویروس در یکی از کمپ های مهاجران شیوع پیدا کند، پیامدهای آن فاجعه بار خواهد بود». 

 

در همین زمینه