با ویزای شینگن امکان سفر آزادانه در اروپا وجود دارد، اما قانون دابلین در مورد پناهجویان اعمال می شود./عکس: EPA/J. Groder
با ویزای شینگن امکان سفر آزادانه در اروپا وجود دارد، اما قانون دابلین در مورد پناهجویان اعمال می شود./عکس: EPA/J. Groder

مقرره دابلین بخشی از قوانین اتحادیه اروپا است و براساس آن تعیین می‌شود که کدام کشور مسئول رسیدگی به درخواست یک پناهجو است. اما آیا این مقرره شامل حال همه مهاجران و حتی آن هایی که با ویزای گردشگری به اتحادیه اروپا می آیند خواهد شد؟ ما از پترا بی ینس که برای شبکه قانونی اروپا راجع به پناهندگی کار می‌کند، در این زمینه سوال کردیم.

براساس سیستم دابلین، معمولا آن کشور عضو اتحادیه اروپا مسئول رسیدگی به درخواست پناهندگی است که پناهجو برای نخستین بار به آن جا وارد شده باشد. اینفومایگرانتس، اخیرا در شبکه های اجتماعی پرسشی از یک پناهجو به نام اکوما (نام مستعار) دریافت کرده که از کامرون به ایتالیا آمده است. او می‌خواست بداند که آیا قانون دابلین در مورد افرادی هم اعمال می‌شود که با ویزای گردشگری وارد اتحادیه اروپا می‌شوند و بعد در محدوده منطقه شینگن به کشور دیگری مسافرت می‌کنند و آن جا درخواست پناهندگی ارائه می‌کنند. 
این دقیقا همان کاری است که اکوما انجام داده است. اما او بازداشت شده و بر اساس قوانین دابلین به ایتالیا بازگردانده شده است. اکوما گفت که این رفتار با او از نظر قانونی صحیح نبوده است. 
داستان اکوما
اکوما اهل بخش انگلیسی زبان کامرون است. او با ویزای گردشگری به ایتالیا آمد که «یک آژانس مسافرتی با اطلاعات سطحی راجع به پروسه پناهندگی» آن را صادر کرده بود.
اکوما از ایتالیا به بلجیم فرار کرد و در میدان هوایی بروکسل درخواست محافظت بین المللی ارائه کرد، اما مقام های مسئول در بلجیم، به جای رسیدگی به درخواستش، او را براساس «قوانین دابلین» به ایتالیا بازگرداندند.
او که دوستانی در بلجیم دارد، از همان آغاز می‌خواست به این کشور برود.
اکوما نوشت: «همه تلاش ها برای جلوگیری از انتقال به ایتالیا با شکست مواجه شد و من نهایتا پس از گذشت ۸۴ روز در یک مرکز بازداشت به آن جا فرستاده شدم. در بازداشتگاه تیلفون موبایلم را از من گرفتند و امکان برقراری ارتباطات مهم را از من سلب کردند، در حالی که مرتکب هیچ گناهی نشده بودم.»
اکوما در ایتالیا پناهندگی دریافت کرده است، اما در آن جا بیکار است و از هرگونه حمایتی برخوردار نمی‌شود.
او می‌گوید: «من در حال حاضر در ایتالیا گرفتار شده ام، نمی‌توانم به زبان ایتالیایی صحبت کنم، شغلی ندارم، بیمه صحت من مناسب نیست، هرگونه برنامه ادغام و یا حمایت روانی وجود ندارد که من بتوانم از آن استفاده کنم.»
مسافرت با ویزا و ارائه درخواست پناهندگی
ممکن است که عوامل مختلفی به بازداشت اکوما منجر شده باشد و ما دقیقا نمی‌دانیم که او به چه دلیلی به ایتالیا بازگردانده شده است. 
با این وجود، ما توانستیم با کمک پترا بی ینس، که کارشناس قوانین مهاجرت است و با سازمان شورای اروپایی مهاجران و بی جاشدگان (ECRE) همکاری می‌کند، به اطلاعات جالب توجهی دست یابیم:  
نخست این که، امکان سفر به اروپا با ویزای کوتاه مدت (به طور مثال با ویزای توریستی) وجود دارد و بعد می‌توان پس از رسیدن به اتحادیه اروپا درخواست پناهندگی ارائه کرد.
این کار را شهروندان برخی از کشورها مانند کشورهای بالقان غربی، گرجستان و ونزوئلا نیز که  برای آمدن به اتحادیه اروپا نیاز به ویزا ندارند، می‌توانند انجام دهند. 
با این وجود، قانون «دابلین» هنوز در مورد شهروندان کشورهای غیرعضو اتحادیه اروپا که با ویزا سفر می‌کنند، اعمال می‌شود.
در مورد چنین وضعیت هایی ضوابط ویژه ای وجود دارند که در فصل سوم مقرره دابلین و در بند ۱۲ آن ثبت شده است. 
ویزاهای کوتاه مدت که از آن ها به عنوان ویزاهای شینگن یا ویزاهای سی یاد می‌شود، برای تمام منطقه شینگن صادر می‌شوند. یعنی این که شما می‌توانید با این ویزا در چارچوب حوزه شینگن به هر کشوری سفر کنید.
اگر پس از ورود به یکی از کشورهای عضو حوزه شینگن، درخواست پناهندگی بدهید، مقام های مسئول نخست می‌خواهند بدانند که ویزای شینگن شما برای کدام یک از کشورهای عضو صادر شده است تا براساس مقرره دابلین راجع به شما تصمیم بگیرند.
براین اساس اگر فرد متقاضی پناهندگی با ویزایی که ایتالیا صادر کرده به بلجیم سفر کند، ایتالیا می‌تواند هنوز مسئول رسیدگی به درخواست او باشد و ممکن است که فرد پناهجو به آن جا پس فرستاده شود.

چه اتفاقی می افتد، اگر مدت اقامت شما از حد تعیین شده در ویزا فراتر برود؟
بی ینس در این باره گفت، اگر مدت اقامت شما از حد تعیین شده در ویزا فراتر برود، این مساله در سیستم اطلاعاتی ویزا (Visa Information System) ثبت خواهد شد و اگر به تاریخ دیگری به این کشور بازگردید و دوباره برای دریافت ویزا اقدام کنید، ممکن است که درخواست تان رد شود، چون مدت اقامت تان در بار نخست، بیش از حد تعیین شده در ویزا به طول انجامیده است.
اگر مدت اقامت تان بیش از حد تعیین شده به طول بی انجامد و شما برای تمدید آن از راه های دیگر اقدام نکرده باشید، اقامت شما غیرقانونی خواهد بود و ممکن است که اخراج شوید.
اگر مدت اقامت شما از حد تعیین شده در ویزا فراتر رفته باشد، هنوز هم این امکان را دارید که درخواست پناهندگی ارائه کنید. اما هرچه بیشتر در این زمینه درنگ کنید، بیشتر ممکن است که به اعتبار شما لطمه بخورد.
     Ragazzi Harraga     Photographers from Studio 14  Novara With kind permission of CIAI Italy
استفاده از ویزا یا اسناد تقلبی
دلیلی وجود ندارد که فکر کنیم ویزایی که اکوما از آن استفاده کرده است، یک ویزای معتبر گردشگری نبوده است. 
اما بنا به گزارش دفتر مقابله با مواد مخدر و جرم سازمان ملل متحد، بسیاری از قاچاقبران از ویزاهای تقلبی استفاده می‌کنند. اینفومایگرانتس از پترا بی ینس پرسید، اگر یک مهاجر با ویزای تقلبی وارد شود، چه اتفاقی می افتد. 
به گفته بی ینس، او هنوز می‌تواند درخواست پناهندگی ارائه کنید و براساس قاعده «non-refoulement» (عدم استرداد مجدد) به درخواستش باید رسیدگی شود. (براساس این قاعده  فرد پناهجو نمی‌تواند به کشوری بازگردانده شود که خطر صدمات فیزیکی یا تعقیب در آن جا تهدیدش می‌کند). 
با این وجود، اگر با اسناد تقلبی سفر کنید، ممکن است سر از بازداشتگاه دربیاورید و از اعتبار درخواست پناهندگی تان نیز کاسته خواهد شد. 
اگر معلوم شود که از اسناد تقلبی استفاده می‌کنید، ممکن است که مسئولان پروسه رسیدگی به درخواست پناهندگی تان را تسریع کنند و کشور میزبان ممکن است به این نتیجه برسد که درخواست شما بی اساس است، چون مقام های رسمی را گمراه کرده اید.


 

در همین زمینه