آتش سوزی ۹ سپتمبر ۲۰۲۰ کمپ موریا در لیسبوس را ویران کرد. عکس از  REUTERS/Alkis Konstantinidis
آتش سوزی ۹ سپتمبر ۲۰۲۰ کمپ موریا در لیسبوس را ویران کرد. عکس از REUTERS/Alkis Konstantinidis

در ماه‌های اخیر تقریباً تمامی کمپ‌های مهاجران در اروپا دچار آتش سوزی شده‌اند. در این آتش سوزی‌ها بخشی از تجهیزات محل زندگی مهاجران نابود شده است. سازمان‌های خیریه می‌گویند که تعدادی از آتش‌سوزی‌ها «جنایی» هستند اما بیشتر آن‌ها تصادفی اتفاق افتاده‌اند.

در ۹ سپتمبر ۲۰۲۰ یک آتش سوزی بزرگ کمپ موریا در جزیره لیسبوس یونان را ویران کرد. حدود ۱۳۰۰۰ مهاجر در اثر این آتش سوزی آواره شدند. چهار ماه بعدتر، چند صد کیلومتر دورتر، کمپ لیپا در بوسنیا آتش گرفت. در اوج زمستان، این حادثه نیز حدود ۱۵۰۰ مهاجر را آواره و بی خانمان کرد.

در هفته‌های بعدی، کمپ‌های نیجار در جنوب اسپانیا، تِب در نزدیکی آتن، کاراتیپه در لیسبوس و نپیر در انگلستان و روز ۱۰ مارچ، یک ساختمان متروک محل سکونت مهاجران در تسالونیک دچار آتش سوزی شدند. در حادثه اخیر سه مهاجر الجزایری مردند.

آتش سوزی ۹ سپتمبر ۲۰۲۰ در کمپ موریا در یونان. عکس از رویترز
آتش سوزی ۹ سپتمبر ۲۰۲۰ در کمپ موریا در یونان. عکس از رویترز


تحقیقات در مورد این آتش سوزی‌ها نشان می‌دهند که در برخی از موارد آتش سوزی‌ها قصدی بوده است: روز ۹ مارچ دو مهاجر نوجوان افغان به اتهام دست داشتن در آش سوزی کمپ موریا هرکدام به ۵ سال زندان محکوم شدند. در بوسنیا تحقیقات در مورد آتش سوزی کمپ لیپا جراین دارد اما پولیس تاکید می‌کند که این آتش سوزی نیز قصدی بوده و توسط مهاجران انجام شده است.

بیشتر بخوانید: یونان: دو مهاجر افغان به جرم دست داشتن در آتش سوزی کمپ موریا به ۵ سال زندان محکوم شدند

آتش سوزی ۲۳ دسمبر ۲۰۲۰ در کمپ لیپا در بوسنیا. عکس از  رویترز
آتش سوزی ۲۳ دسمبر ۲۰۲۰ در کمپ لیپا در بوسنیا. عکس از رویترز


در مواردی که آتش سوزی‌ها قصدی و جنایی هستند معمولاً نومیدی و عصبانیت مهاجران از وضعیت رقت بار زندگی در کمپ‌ها در عقب این اقدام‌ها قرار دارند.

در کمپ موریا عدم دسترسی به آب آشامیدنی، فقدان خدمات صحی و نبود یک سرپناه شایسته، نشانه زیرپا کردن حیثیت انسانی مهاجران به شمار می رفت. در کمپ نپیر در انگلستان، مهاجران احساس می‌کردند که از بی توجهی مسئولان به سرنوشت شان، به ستوه آمده‌اند.

تصویری از آتش سوزی بعد زا ظهر روز جمعه ۲۹ جنوری ۲۰۲۱ در کمپ نپیر. عکس از سازمان Care4Calais
تصویری از آتش سوزی بعد زا ظهر روز جمعه ۲۹ جنوری ۲۰۲۱ در کمپ نپیر. عکس از سازمان Care4Calais


با این حال سازمان‌های خیریه در کمپ‌های اروپایی، آتش سوزی‌های قصدی را به رسمیت می‌شاسند اما آن را محدود می‌خوانند.

به گفته این سازمان‌ها، بیشتر آتش سوزی‌های خورد و بزرگ در کمپ‌ها- که همیشه هم در رسانه‌ها منعکس نمی‌شوند- ناشی از بی احتیاطی است. این آتش سوزی‌ها معمولاً هنگامی اتفاق می‌افتند که مهاجران می‌خواهند خیمه خود را با آتش گرم و یا در آن آشپزی کنند.

آتش سوزی در اردوگاه واتی در جزیره ساموس یونان (۱۱ نومبر ۲۰۲۰)
آتش سوزی در اردوگاه واتی در جزیره ساموس یونان (۱۱ نومبر ۲۰۲۰)


دورا وانگی، مسئول ارتباطات داکتران بدون مرز می‌گوید: «ما در لیسبوس در کمپ کاراتیپه، چهار آتش سوزی را در ماه گذشته و در ساموس در کمپ واتی، ۵ آتش سوزی را از ماه مارچ ۲۰۲۰ تا کنون محاسبه کرده‌ایم.»

او می‌گوید که علت دقیق این آتش سوزی‌ها روشن نیست اما «وقتی مهاجران باید به تنهایی و با سوزاندن چوب در داخل خیمه‌ها برای رهایی از سرما یا پختن غذا اقدام کنند، در آن صورت وقوع آتش سوزی غیرمنتظره نیست.» در هر صورت این آتش سوزی‌ها در لیسبوس و ساموس جدید نیستند.

اتصال برق در اثر سیم کشی‌های خودسرانه

از سوی دیگر، سیم‌کشی‌های خودسرانه و سیم‌های برق غیراستاندارد نیز احتمال آتش سوزی را بیشتر می‌کند. به گفته دورا وانگی «تعدادی از آتش سوزی‌ها از سیم‌کشی‌های خود سرانه و بدون محافظت در برابر باد و باران ناشی می‌شوند.» این گونه آتش سوزی‌ها معمولاً موجب آسیب پذیری‌های جدی در میان مهاجران می‌شود. در ماه فبروری در آتش سوزی کمپ تب در اسپانیا، یک کودک ۶ ساله جان خود را از دست داد.

آتش سوزی در کمپ نیجار در جنوب اسپانیا، ۱۳ فبروری ۲۰۲۱. تصویر: کاپی اکران از بی بی سی
آتش سوزی در کمپ نیجار در جنوب اسپانیا، ۱۳ فبروری ۲۰۲۱. تصویر: کاپی اکران از بی بی سی


پولیس در مورد آتش سوزی کمپ نیجار در جنوب اسپانیا نیز محتاطانه ابراز نظر می‌کند. انچه که مسلم است این است که پوشش پلاستیکی خانه گک‌های مهاجران نقش بزرگی در سرایت آتش سوزی داشته است.

سازمان‌ بین المللی مهاجرت در بوسنیا نیز همین نظرات را دارد. به گفته این سازمان آتش سوزی ماه جنوری در کمپ بلازوج، درحومه ساراییوو تصادفی بود.

لورا لونگاروتی، مسئول سازمان در منطقه به مهاجر نیوز گفت: «کافی است که مهاجران بخواهند برای چارج کردن تیلفون‌های شان بعضی سیم‌ها را جابجا کنند. سیم‌های با ولتاژ و استنداردهای متفاوت می‌توانند با برف و باران، آتش سوزی ایجاد کنند.» او گفت که سازمان بین المللی مهاجرت به صورت منظم تمرینات مقابله با آتش سوزی و تخلیه افراد را برگزار می‌کند. در کمپ بلازوج حدود ۳۰۰۰ مهاجر زندگی می‌کنند حال آن که ظرفیت این کمپ ۲۴۰۰ نفر است.

  در بوسنیا مهاجران برای گرم کردن خود در خیمه آتش روشن می‌گنند. عکس از  REUTERS/Dado Ruvic
در بوسنیا مهاجران برای گرم کردن خود در خیمه آتش روشن می‌گنند. عکس از REUTERS/Dado Ruvic


سازمان‌های خیریه به جای تمرکز روی عاملان، ترجیح می‌دهند در جستجوی راه حل برای این مشکل باشند. به گفته این سازمان‌ها «این حادثات نشان می‌دهند که کمپ‌ها [در بوسنیا ] جای امنی نیستند و باید مهاجران را به کشورهای دیگر اتحادیه اروپا انتقال داد.»

 در فرانسه بعد از تخلیه کمپ بزرگ جنگل در شمال فرانسه و آتش سوزی کمپ لا لینیر در گراند سینت در سال ۲۰۱۷، آتش سوزی دیگری رخ نداده است. به گفته فرانسوا گنوک از سازمان مسافرخانه مهاجران در کاله، دلیل آن ساده است: «در فرانسه کمپ بزرگ مهاجران مانند کمپ‌های لیسبوس و یا کمپ لیپا در بوسنیا وجود ندارد. در گراند سینت مهاجران پراگنده هستند و در گروه‌های بسیار کوچکی زندگی می‌کنند. بدون تجهیزات برقی، خطر آتش سوزی تقریبا وجود ندارد.»

 

در همین زمینه