زنان کارمند در کارگاه آموزشی درخانم، کابل. عکس: کارگاه در خانم
زنان کارمند در کارگاه آموزشی درخانم، کابل. عکس: کارگاه در خانم

بزرگداشت از روز هشتم مارچ این‌بار در افغانستان کمرنگ است. با آزمون جامعه جهانی در افغانستان و تحولات سیاسی اخیر، زنان با چالش های اقتصادی از جمله، بیکاری، فقر و گرسنگی مواجه هستند و با فقر و بیکاری مبارزه می کنند. برخی از آنها مجبور شده اند تغییر شغل بدهند و یا یک کار جدید را آغاز کنند. سمیرا سادات، بنیان گذار کارگاه آموزشی "دُرخانم" از تاثیر این کارگاه بر شرایط اقتصادی زنان افغان به مهاجرنیوز توضیح داده است.

سمیرا سادات در ایران تولد شده و پس از برگشت به افغانستان، دوباره مهاجر نشده است. او یکی از زنان فعال افغان است که با وجود کار در دولت سابق و فعالیتش به عنوان روزنامه نگار، در افغانستان مانده و در کابل زندگی می کند. او به عنوان یک چهره فعال در کشورش می درخشد. سمیرا سادات در اوج بیکاری و فقر به زنان افغان کمک می نماید و کارگاه آموزشی درخانم را اداره می کند.

«من روزنامه نگار بودم. کار روزنامه نگاری را با روزنامه افغانستان شروع کردم. پس از آن در رسانه دیگری بنام "افغانستان تودی" که از سوی کشور جرمنی حمایت می شد کار کردم. با مراکز تحقیقی نیز فعالیت داشتم. چهار سال آخر را در دستگاه اطلاع رسانی حکومت کار کردم. پس از مدتی شرکت صاف و ستره یا "کلینینگ ریدی" را ایجاد کردم که در آن پانزده زن در بخش خدمات پاکی و نظافت کار می کردند. در این شرکت زنانی کار می کردند که تنها مسئول پرداخت مخارج خانواده شان بودند.

او از شرایط کار و فعالیت هایش پس از به قدرت رسیدن دوباره طالبان گفت: «وقتی طالبان آمدند تلاش کردم که از افغانستان بیرون نشوم. خوشبختانه یا بدبختانه بیرون نشدم و در وطن ماندم اما وظیفه قبلی ام را از دست دادم. تصمیم گرفتم که شرکت "صاف و ستره" را بنابر دو دلیل ببندم: نبود مشتری و دعوای حقوقی میان یکی از کارمندان ومشتریان که حتا مسئله به طالبان کشید و سپس خواستم که این شرکت بسته شود.»

زنان افغان و مبارزه با یک واقعیت ناخواسته

در حالی که بیکاری و فقر شرایط زندگی زنان را دشوار و دشوارتر می کند، سمیرا به فکر یک کار دیگر می شود تا از آن طریق بتواند به زنان افغان کمک کند. او در باره ایجاد کارگاه درخانم می گوید:

«در ابتدا به خود گفتم، شرایط کنونی را بالاخره باید قبول کنم زیرا یک واقعیت ناخواسته است اما برای ادامه کار و فعالیت خواستم که یک کارگاه آموزشی خیاطی را ایجاد کنم. پنج ماه پیش به کمک دوستانم از امریکا و کانادا کارگاه آموزشی درخانم را ساختیم که در آن ٢٠ زن تحت آموزش قرار گرفتند و حالا هر کدام آنها در منطقه خود شان خیاطی می کنند.


زنانی که با شوق و امید در کارگاه خیاطی "درخانم" کار می کنند. عکس: کارگاه درخانم
زنانی که با شوق و امید در کارگاه خیاطی "درخانم" کار می کنند. عکس: کارگاه درخانم


در پهلوی آموزش خیاطی، فعالیت های آموزشی دیگری را نیز برای زنان در نظر گرفتیم تا سطح دانش و آگاهی آنها بالا برود. زنانی که با ما کار می کنند حالا وارد ماه سوم آموزش هستند و امروز، روی دیزاین های جدید گلدوزی کار می کنند.

هدفم از ایجاد این کارگاه حمایت اقتصادی از زنان بود. برای من مهم این بود که زنان آموزش دیده، خود کفا شوند. از سوی دیگر می خواستم که این کارگاه تنها کارگاه آموزشی باقی نماند بلکه در آینده یک شرکت تولیدی باشد. اما کارگاه هنوز به آن درجه نرسیده است که خودکفا شود. ما از دوماه به اینسو کمپاینی را برای حمایت مالی راه انداخته ایم اما متاسفانه تاهنوز نیمی از کمک ها جمع آوری نشده است. شاید مردم علاقه ندارند و یا بی تفاوت از این مسئله می گذرند در حالی که پروژه ما در عصر حاضر که همه رفته‌ اند و هیچ پروژه ای نیست، یک منبع مهم برای کمک اقتصادی و شغل زنان است. از هموطنانم در بیرون از کشور می خواهم که با همرسانی و حمایت از این کمپاین، زنان کارگاه ما را کمک کنند.

برای حمایت از کارگاه دُرخانم اینجا کلیک کنید.


زنان افغان در حال لباس دوختن. عکس: کارگاه در خانم
زنان افغان در حال لباس دوختن. عکس: کارگاه در خانم


برخی ها به من گفتند که کارگاه درخانم را بسته کنم اما چطور به خود قناعت بدهم که این کار را کنم؟ در حالی که به عنوان یک زن می بینم که این کارگاه نیاز های مبرم چند زن افغان را برآورده می کند. به چند زن امید می بخشد. آنهایی که در این کارگاه تازه با من آشنا شدند می گویند «کاش قبلا با شما آشنا شده بودیم.» آنها به من، به نگاه یک زن قوی می بینند و از من انتظار دارند تا با آنها باشم و آنها را کمک کنم. نا امید نیستم. تا وقتی که در افغانستان هستم دُرخانم را نمی بندم و اگر روزی هم اینجا نبودم درخانم خواهد بود.»

آموزشی خیاطی به عنوان یک شغل بهتر

سمیرا می گوید که در شرایط امروز، کار خیاطی می تواند یک شغل بهتر و پر درآمد برای زنان باشد. زنان در وضعیت کنونی افغانستان با دغدغه های بیکاری و اقتصادی مواجه هستند. کودکان از گرسنکی می میرند. زنان مجبور می شوند کاری کنند تا حد اقل مخارج روزانه خود را داشته باشند. او می افزاید: «در میان زنانی که در کارگاه آموزشی ما کار می کنند کسانی هستند که درس خوانده اند، تحصیل کرده اند و در بخش‌های مهمی کار می کردند. اما حالا به خیاطی روی آورده اند زیرا باید کار کنند و پول بدست بیاورند.»

مبارزه به گونه دیگر در یک شرایط دشوار

زنان در افغانستان، امروز در شرایطی دشوار به سر می برند. جامعه جهانی نیز دیگر با این زنان نیست. تعداد بی‌شماری از زنان فعال به خارج از کشور مهاجر شدند. از سوی دیگر بودن در کشور و ادامه دادن به فعالیت و کار دشوارتر از قبل شده است. اما برخی از زنان مانند سمیرا سادات و لیلا حیدری که قبلا در کابل کافه داشت و از معتادان حمایت می کرد، اکنون در افغانستان هستند و برای مبارزه با فقر، به زنان و خانواده ها کمک می نمایند. سمیرا می گوید:

«ما زنان در اتفاقاتی که در کشور رخ داد دست نداشتیم. اما حالا که در این تنگنا قرار گرفتیم باید کاری کنیم . از زنانی که در کشور هستند و به فعالیت ادامه می دهند، باید قدردانی کنیم. ما می توانیم به گونه دیگری مبارزه کنیم. ما می توانیم به دنبال کاری باشیم که آن را انجام داده می توانیم. ما می توانیم سطح آگاهی و فکری خود را بالا ببریم. ما می توانیم با این شرایط به گونه دیگر مبارزه کنیم. چرا این زنان را تنها بگذاریم؟ آنها به تنهایی در مبارزه با فقر می جنگند و کار می کنند. من از مردم توقع ندارم. من از هم جنس خودم می خواهم که این زنان را حمایت کنند. از زنانی که در بیرون از افغانستان هستند و توانایی کمک را دارند می خواهم تا ادای مسئولیت کنند. از شما می خواهم تا از کارگاه آموزشی درخانم حمایت کنید و به زنان نیازمند افغان کمک نمایید.» 

او در آخرین سخنانش می گوید: «من خوشحالم که زنان کارگاه ما را خوشحال می بینم. من شوق و امید بزرگی را در چشم های آنها می بینم. امیدوارم که روزی درخانم از یک آموزشگاه به یک شرکت تولیدی تبدیل شود تا زنانی بیشتری شامل کار شوند و دیگر از مشکل اقتصادی رنج نبرند. هر روز سال، روز جهانی زن و هر روز تان مبارک باد !»

 

در همین زمینه