مهاجران پس از عبور از کانال مانش به دوور می رسند، ١۴ اپریل ٢٠٢.  عکس: رویترز
مهاجران پس از عبور از کانال مانش به دوور می رسند، ١۴ اپریل ٢٠٢. عکس: رویترز

چند روز پس از امضای توافقنامه بین انگلستان و رواندا در مورد اعزام مهاجران به کیگالی پایتخت این کشور، دانمارک نیز مذاکرات خود را با رواندا به امید انعقاد همکاری مشترک برای اعزام مهاجران از سر گرفته است. این توافق چه پیامدهایی برای کشورهای عضو اتحادیه اروپا دارد؟ مهاجرنیوز مصاحبه ای را با کمی لوکوز پژوهشگر "انستیتوت پالیسی مهاجرت اروپا" در بروکسل انجام داده است.

مهاجرنیوز: آیا توافقنامه بین رواندا وانگلستان در مورد فرستادن پناهجویان به کیگالی یک نقطه عطف تاریخی است؟

کمی لوکوز: این توافق در دو بحث تاریخی است.

نخست، طبق شرایط این توافقنامه، پناهجویانی که تازه وارد انگلستان شده اند به رواندا فرستاده می شوند و در آنجا درخواست پناهنده گی می دهند. کشور رواندا پرونده آنها را ارزیابی خواهد کرد. این نوع توافق در گذشته میان ایالات متحده در زمان ترامپ و گواتمالا صورت گرفته بود. اما فرستادن پناهجویان به شرطی صورت می گرفت که باید از گواتمالا عبور کرده باشند.

اما در این توافقنامه اینگونه نیست. پناهجویانی که از انگلستان به رواندا فرستاده می شوند ممکن است قبلاً هرگز از این کشور عبور نکرده باشند. در این میان، توافق بین این دو دولت کاملاً بی سابقه است.

دوم اینکه ما شاهد توافق بین یک کشور اروپایی و یک کشور آفریقایی هستیم. انگلستان کنوانسیون ژنو در رابطه با وضعیت پناهنده گی را که پس از جنگ جهانی دوم ایجاد شد، تصویب کرده است. یکی از کشورهای امضاکننده این کنوانسیون که چنین تصمیم را در قبال پناهجویان می گیرد، مسئله آن خیلی مهم است.

مهاجرنیوز: با این توافق آیا رواندا به عنوان پیمانکار فرعی انگلستان در روند پناهنده گی قلمداد می شود؟

کمی لوکوز: در این مورد چند مسئله مورد بحث است، نخست از همه مورد قانونی بودن آن، و اینکه این توافق ممکن است اعمال نشود.

اگر این توافقنامه لازم الاجرا شود، برای مهاجران رواندایی که می خواهند در انگلستان درخواست پناهنده گی بدهند، چه اتفاقی می افتد؟ دگرباشان جنسی در رواندا مجازات نمی‌شوند، اما در آنجا مورد تبعیض قرار می گیرند. این توافق برای کسانی که در انگلستان دارای روابط خانواده گی هستند و برای خردسالان بدون همراه چه پیامدی خواهد داشت...؟ مدافعان باید عناصری را بیابند که مهاجران مورد سو استفاده قرار نگیرند.

بیش از هزار مهاجر که در روزهای اخیر وارد انگلستان شده‌‌اند «احتمالا به رواندا فرستاده خواهند شد»

اما من فکر نمی‌کنم که رواندا به یک پیمانکار فرعی انگلستان تبدیل شود. این کشور در موقعیتی قدرتمند در برابر انگلستان قرار دارد. طبق شرایط منافع مشترک، کیگالی باید برای هر فردی که به این کشور وارد می شود، مجوز بدهد.

به گونه فشرده می توان گفت که دولت رواندا می تواند برخی از پناهجویان را رد کند. آنها قبلاً گفته اند مهاجرانی که دارای سابقه جرمی باشند نمی توانند بپذیرند. در این حال، انگلستان تحت فشار بیشتر قرار می گیرد.

مهاجرنیوز: آیا این توافقنامه ممکن است سیاست پذیرش مهاجران در اروپا را تغییر دهد؟

کمی لوکوز: چندین کشور مانند دانمارک و اتریش به این نوع توافق ابراز علاقه کرده اند.

در همین مورد: دانمارک نیز مهاجران را به روندا می فرستد

برای دانمارک، این گونه توافق یک مسئله نمادین و مهم است. از سوی دیگر انگلستان با یکی از کشور های افریقایی که در میان قاره افریقا تسلط دارد پیمان می بندد. در گذشته یکی از موانع اصلی برای یک توافق سیاسی، یافتن یک کشور همکار بود، اما در حال حاضر اینگونه نیست. لندن راه را برای کشورهای دیگر هموار می کند و نشان می دهد که انجام این گونه توافق ممکن است.

دانمارک مذاکرات با کیگالی را از سر گرفته است. باید دید که کپنهاگ آماده ارائه چه چیزی است. مطمئن نیستم که این کشور به اندازه انگلستان برای مذاکره فشار وارد کند.

مهاجرنیوز: کمیسیون اروپا پس از امضای توافقنامه بین لندن و کیگالی انتقاد کرد. آیا اتحادیه اروپا آزادی عمل برای جلوگیری از این اقدامات در کشورهای عضو را دارد؟

کمی لوکوز: این توافق پیامدهایی را در روابط میان اتحادیه اروپا و انگلستان خواهد داشت.

دولت بوریس جانسون به تنهایی پیش می رود، در حالی که این کشور به همکاری نزدیک با شرکای اروپایی برای داشتن یک سیستم مهاجرت و پناهنده گی کارآمد نیاز دارد. انگلستان می گوید این توافق مشکلات مدیریت مرزها را حل می کند، اما در واقع پیچیده است. بنا انگلستان نیاز به همکاری همسایگان خود دارد. این توافق می تواند یک راه حل کوتاه مدت باشد.

آزادی عمل اتحادیه اروپا برای جلوگیری از چنین اقداماتی یک مسئله مشکل است. اصلاح سیستم پناهنده گی اروپا در بن بست قرار دارد. در همین حال، تنش های قابل توجهی بین کشورهای عضو اتحادیه اروپا نسبت به روند پناهنده گی وجود دارد.

اما بحران اوکراین نشان داد که همبستگی هنوز هم می تواند در اروپا وجود داشته باشد. این مسئله شاید زمینه را برای همکاری بین کشورهای عضو بیشتر مهیا سازد و باعث ایجاد سیاست مشترک در قبال پناهنده گی شود.

 

در همین زمینه