کډوال د پاریس په پورت دو لا ویلت سیمه کې. کرېډېټ: رویترز
کډوال د پاریس په پورت دو لا ویلت سیمه کې. کرېډېټ: رویترز

د قانون له مخې په فرانسه کې پناه غوښتنه وړیا ده او د فرانسې دولت اړ دی چې د پناه غوښتونکو ټول لګښتونه پر غاړه واخلي. خو کډوال نیوز له ګڼو داسې کډوالو سره خبرې کړې چې د خپلو پناه غوښتنو پر مهال یې لګښتونه کړي دي. مهاجر پلوه سازمانونه وایي چې دا «پټ لګښتونه» دي.

کانګویی پناه غوښتونکی البرت د اوفپرا یا د فرانسې د کډوالۍ سازمان سره له خپلې مرکې وړاندې تر روحي فشار لاندې و. البرت وایي چې له مرکې څخه یې وېره نه درلوده، خو له دې نه ډارېده چې د مرکې پر مهال ستړی وي. نوموړی پاریس ته تر رسېدو وړاندې کډوال نیوز ته د یو پیغام په استولو سره د خپل وضعیت په اړه وویل: «زه د خوب کولو ځای ته اړتیا لرم. له یوې لرې پرتې سیمې څخه راځم او نه پوهېږم چې چېرته واوسېږم. پاریس کې کوم ملګری نه لرم. له خپلې مرکې نه مخکې سړکونو کې اوسېدلی نه شم، ځکه سړکونو کې ستړی کېږم.»

البرت د فرانسې نانسي ښار ته نږدې د کوالیا سازمان په یو ټاټوبي کې اوسېږي. همدغه سازمان نوموړي ته پاریس ته د راتلو له پاره د سرویس ټکټونه اخیستلي وو، خو د ټکټونو نېټو له مخې هغه مجبور و چې په پاریس کې یوه شپه تېره کړي. ستونزه دا وه چې البرت په پاریس کې د اوسېدو ځای نه درلود.  

نوموړی وایي: «کوالیا را ته وویل چې زه په خپله ځان ته په یو هوټل کې کوټه واخلم. خو ما سره دومره پیسې نه وې... له کوالیا څخه مې غوښتنه وکړه چې حداقل د ټکټ نېټه بدله کړي. خو کوالیا وویل چې دا ممکنه نه ده.»

د فرانس تغ دزیل سازمان مشر پیېر انري وایي چې د هرکلي مرکزونه اړ دي د کډوالو ټول لګښتونه - د اوسېدو ځای، ترانسپورټ او اداري خرچونه - ورکړي. خو نوموړی زیاتوي چې ممکن په ځینو حالاتو کې نیمګرتیاوې موجودې وي ځکه د هرکلي مرکزونه کافي بودیجه نه لري.  

کډوال نیوز د همدغو «نیمګرتیاوو» په اړه معلومات ورکوي.

۱. د اوسېدو ځایونو «پټ لګښتونه»

فرانسه کې پناه غوښتونکی د اوسېدو ځای د درلودلو حق لري. خو ګڼ شمېر کسان په انتظار لېست کې دي. د پناه غوښتونکو هرکلي مرکزونو (کادا)، د پناه غوښتونکو عاجل مرکزونو (هودا)، د هرکلي او سوق ورکولو مرکزونو (سيائو) او موقت مرکزونو – د پناه غوښتنې خدماتو (ات – سا) کې د اوسېدو ځایونه ډک دي.

د سیماد سازمان د پناه غوښتنې چارو مسول ژرار سدیک وایي: «ګڼ شمېر کډوال د اوسېدو ځای نه لري او له همدې کبله په کمپونو او تشو ودانیو کې ژوند کوي. هغه کسان چې پیسې لري هوټلونو کې اوسېدلی شي.»

بله ستونزه دا ده چې کډوال خپلې غوښتنې په چټکۍ سره ثبتولی نه شي، له همدې کبله سړکونو کې پاتې کېږي. د پاریس د پولیسو قومندانیو ته د مراجعه کولو له پاره د انتظار وخت حداقل ۳ اوونۍ یا یوه میاشت دی. خو قومندانۍ کې تر مرکې وړاندې کډوال باید ځان ته د اوسېدو ځای ومومي او خوراکي توکي پیدا کړي. د پیېر انري په حواله د اوسېدو ځایونو او یا خوراکي توکو د موندلو له پاره ګڼ شمېر کډوال ۱۱۵ او یا سازمانونو ته زنګ وهي.

۲. د پناه غوښتنې ثبتولو لګښت

د پاریس په قومندانیو کې د مرکې وخت اخیستلو او د پناه غوښتنې ثبتولو له پاره کډوال اړ دي چې د اوفي یوازنۍ شمېرې ته تېلېفون وکړي.

خو یادې شمېرې ته د زنګ وهلو لګښت لوړ دی. د سازمانونو په یوه خبرپاڼه کې راغلی: «که د انتظار وخت ۴۵ دقیقې وي نو لګښت یې شاوخوا ۶ اعشاریه ۷۵ یورو کېږي.» بله ستونزه دا ده چې په ځینو حالاتو کې د تېلېفون شمېرې هېڅوک ځواب نه ورکوي.

اوفي سازمان وایي چې د پناه غوښتنو د ثبتولو له پاره له یوې وړیا شمېرې څخه کار اخیستل د ځینو شرکتونو د قواعدو له مخې ناممکن دی.

۳. د ترانسپورټ لګښتونه

کادا او د هرکلي نور جورښتونه مسولیت لري چې د پناه غوښتونکو د ترانسپورټ لګښتونه ورکړي. خو د سیماد سازمان کارکوونکی ژرار سدیک وایي چې پناه غوښتونکي د ترانسپورټ کارټونو د پېرلو له پاره هم باید پیسې ورکړي.

سیسوکو چې د مالي هیواد دی او د اوفي په یو مرکز کې اوسېږي له همدغې ستونزې سره لاس او ګرېوان دی. سره له دې چې له نوموړي سره هره میاشت ۲۰۰ یورو مالي مرستې (ادا) کېږي خو هغه پاریس ته د راتلو له پاره ټکټ نه شي اخیستلی. سیسوکو وایي: «زه د سن – سن – دني سیمې په یو هرکلي مرکز کې اوسېږم او هره ورځ د پاریس د علم ښارګوټي ته ور ځم. خو د د ترانسپورټ ټکټونه ډېر ګران دي. د ۱۰ ټکټونو بیې ۳۰ یورو دي. زه هره ورځ دوه ټکټونو ته اړتیا لرم. مانا یې دا چې په میاشت کې باید ۱۰۰ یورو ورکړم...»

بله ستونزه: د ډوبلین د سیمه ییزو قطبونو تر جوړلو وروسته پناه غوښتونکي باید د خپلو دوسیو د تعقیبولو له پاره قوماندانیو ته ورشي. خو په اکثرو حالاتو کې د ښارونو تر منځ ډېرې فاصلې شته. ژرار سدیک وایي: «د بېلګې په توګه، هغه ډوبلیني شوی کډوال چې په نیس کې اوسېږي د خپلې دوسیې له پاره باید مارسي ښار ته ورشي.»

۴. د اداري سندونو «پټ لګښتونه»

د اوفپرا سازمان د دوسیې د ډکولو له پاره پناه غوښتونکي باید د خپل مهاجرت کیسې ولیکي. دا د پناه غوښتنې یوه جبري برخه ده چې لګښت یې ډېر دی. کیسه باید په فرانسوي ژبه ولیکل شي. خو ګڼ شمېر کسان په فرانسوي ژبه خبرې نه شي کولی. د فرانس تغ دزیل مشر وایي چې په دې برخه کې معمولاً د هرکلي مرکزونه له پناه غوښتونکو سره مرسته کوي. خو ځینې کدوال ژباړونکو ته مراجعه کوي.

د لا زیاتو معلوماتو له پاره: فرانسه: اوفپرا او د پناه غوښتنې ملي محکمه کې د ژباړې ستونزې

بل لور ته هغه اداري سندونه چې په فرانسوي ژبه نه دي لیکل شوي باید فرانسوي ته وژباړل شي. پناه غوښتونکي باید یو رسمي ژباړونکي ته مراجعه وکړي. یاد کس د سند د اصلیت او د ژباړې د صحت ضامن وي. خو په ځینو حالاتو کې پناه غوښتونکي دې ته اړ کېږي چې یادو ژباړونکو ته د هغوی د کار په عوض پیسې ورکړي.

ځینې نور پناه غوښتونکي هم کډوال نیوز ته وویل چې د خپلو دوسیو د پر مخ وړلو له پاره مدافع وکیلان نیولي دي. سیسوکو د همدغو کډوالو په ډله کې راځي. نوموړی وایي: «نه غواړم چې له فرانسې څخه اخراج شم. د فرانسې د اداري سیستم په اړه څه نه پوهېږم. له همدې کبله مې یو مدافع وکیل نیولی. تر اوسه مې وکیل ته ۳۰۰ یورو ورکړې.»

پناه غوښتونکي د دولت حقوقي خدماتو ته لاس رسی موندلی شي. خو ګڼ شمېر کسان د دغو خدماتو په اړه معلومات نه لري.


* مستعار نوم

 

نورې ليکنې