د محمد زمان حسین خیل عکس د کاندا لومړۍ وزیر جاستین ترودو سره، کریدیټ: محمد زمان
د محمد زمان حسین خیل عکس د کاندا لومړۍ وزیر جاستین ترودو سره، کریدیټ: محمد زمان

۳۱ کلن محمد زمان حسین خیل د فرانسې د نیم ښاروالۍ ته نوماند دی. نوموړي د خپلې موخې او لاس ته راوړنې په اړه کډوال نیوز ته وویل چې په فرانسوې ژبه یې یو کتاب لیکلی دی او غواړي چې د افغانانو لپاره یوه ښه بېلګه وي.

زما نوم محمد زمان حسین خیل دی او د ادب په نړۍ کې مې تخلص قرغیوال دی. زه ۳۱ کلن یم. د ژورنالیزم په برخه کې مې زده کړې کړې دي او شعر او ادب مې ډېر خوښ دی. کله چې وړوکی وم مات ګوډ شعر لیکنې مې پیل کړو. افغانستان کې چې وم ځینې رسنیو سره مې قلمي همکاري درلوده او مشاعرو کې مې ګډون کولو. د دې ترڅنګ مې د خپلې والسوالۍ د ځوانانو مشري او استازیتوب می هم کولو.

 په ځانګړي توګه مې د علم په برخه کې ډېر کار کړی دی د تنکي ماشومان جینکۍ او هلکان زده کړو ته تشویق کړي دي، ماته  په خاصه توګه د جینکو تعلیم ډېر ارزښت لري زما لپاره یوه تعلیم یافته جینۍ د یو فامیل د زدکړې مانا لري.


د ۲۰۰۹ کال په وروستي وختونه د یو لړ ستونزو له کبله مې خپل هیواد پریښوده ته اړ شوم، د نورو افغانانو په څیر له قاچاق وړونکي سر په دې خطري او مرګونې لارې ایران، بیا ترکیې، یونان، بلجیم او بلاخره فرانسې ته راغلم. لاره د خطرونو ډکه وه خو دوعاګانو رنګ راوړو او په خیر راورسیدم. د پاریس په پارکونو او سرکونو مې شپې وکړې بیا کالې ته لاړم ځنګل کې مې هم شپې تیرې کړي. د۲۰۰۹ کال په وروستیو کې د وخت ولسمشر نیکولا سرکوزي دا پریکړه وکړه چې د کالې ځنګل باید وتړل شئ. د دی فرمان وروسته موږ یې ونیولو سره د ۴۰ نورو افغانانو د فرانسې جنوب کې د نیم ښار ته یې ولیږلو. هلته ۹ ورځې د اداري توقیف خونه کې بند وو. تر څو قاضاینو پریکړه وکړه چې باید دا خلک خوشې شئ ځکه هیواد کې جنګ دی او دوۍ خوندي نه دي.

ځینې افغانان نورو هیوادونو ته لاړل زه او شاوخوا۲۰ نورکسان په نیم  ښار کې پاتې شو. ۱۰ کاله شو چې په همدې ښارکې پاتې یم. د دې ښار خلکو مینې زه ډېر متاثره کړم چې د دې ښار څخه بل ښار ته نشم کولی چې کډه وکړم.

کډوال نیوز: څه لاس راوړنې لري؟

۱۰کاله مخکې مې اسناد نه درلوده په فرانسوې ژبه نه پوهیدم، هیڅوک مې نه پېژندل نن زه غټه لاس راوړنه لرم.


۱ـ  په فرانسوۍ ژبۍ مې یو کتاب ولیکلو او ډېر کنفرانسونه مې دایر وکړل.

۲ـ د ولسمشرانو سره مې لیده کاته شوي دي، دې کابینې د غړو، دپارلمان د وکیلانو او همدارنګې دې ډېرو هنرمندانو سره مې هم مجلسونه کړي دي.

۳ـ اوس د Interprétariat Service Migrants سره ترجمان یم.

کډوال نیوز: ستاسو د کتاب نوم څه دی او موضوع یې څه ده؟

زما د کتاب نوم دا دی:  (Dans le jardin de mon espoir) یا «زما دې هیلو په بڼ کې». په دې کتاب کې مې د خپل ژوند د افغانستان په جنګ او یو څه برخه یې کلتوري دی چې زما یو څو شعرونه هم په کې دي البته په فرانسوۍ ژبه. د کتاب او کنفرانسونو موخه یا هدف مې دا دی چې نړیوالو ته د افغانانو ستونزی او مشکلاتو په اړه توضیح ورکړم.

 باچاخان رح وایې: «چې هم مړه شو او هم پړه». نړیوالو ته مې دا غږ اوچت کړی او رسولی چې مونو افغانان ډېر مینه ناک خلکو یو دغه جګړه په مونږ تحمیل شوې ده. موږ له جنګه ستړیو دا د پردیو جنګ دی خو اوس موږ ترې ځان نه شو خلاصولی کډوال نیوز: په کوم کال کی تاسو تابعیت ترلاسه کړی؟


۲۰۱۹ م کال کې مې د فرانسې تابعیت واخیستل، همدې لپاره اوس د نیم ښار د ښاروالۍ د انتخاباتو په ۵۹ کسیز ګروپ کې نوماند یم. ښایسته او ګټور پروګرام لرو چې ددې ښار د اوسیدونکو په خیر دی. تر ټولو د پام وړ خبره دا ده: که زه او زما ګوند واک ته ورسیږو نو د دې ښار ترانسپورت به دې خلکو ته وړیا کړو.

باید ووایم چې زه د یوې خیریه ټولنې بنسټګر یا ریس هم یم چې په افغانستان کې د بې وسه جینکو او هلکانو سره د تعلیم په برخه کې د درسي موادو مرسته هم کوو. تیر کال مو د ۲۰۰  جینکو سره قرطاسیه مرسته وکړه او د یوې لیسې په ممتازو شاګردانو مو یو شمیر ډالۍ هم وویشلې چې تر څو تعلیم ته تشویق شي. مونږ افغانان تر هر بل څه څخه زیات علم ته ډېر ضرورت او اړتیا لرو. که د علم په ګاڼه سنبال شو نو هر څه به ګل او ګلزار شي ډیر غني او شتمن هیواد لرو خو مونږ په کې له ولږې مرو. ارمان مې دا دی چې افغان،افغانستان سیال،ماړه او ارام ووینم 

 

نورې ليکنې