یوه مهاجره د پاریس په اوبرویلیې کمپ کې. کرېډېټ: مهدي شبیل
یوه مهاجره د پاریس په اوبرویلیې کمپ کې. کرېډېټ: مهدي شبیل

د یو پارلماني راپور له مخې چې تېره چهارشنبه د فرانسې ولسي جرګې ته وړاندې شو دغه هیواد د مهاجرو او پناه غوښتونکو د ادغام په برخه کې لا زیات اقدامات کولی شي. د یاد راپور له دوو لیکوالانو سره مرکه.

د فرانسې پارلمان دوو استازو ستېلا دیوپون او ژان نویل بارو تېره چهارشنبه د سپټمبر ۲۳مه د مهاجرو او پناه غوښتونکو د ادغام په هکله خپل راپور ملي شورا ته وړاندې کړ. دغه راپور کې راغلي چې فرانسه کې د مهاجرو وضعیت لږ ښه دی، خو پناه غوښتونکي د کار موندلو او د ژبې د زدکړې په برخه کې له ډېرو ستونزو سره مخ دي.

دغه وکیلان زیاتوي چې حکومت باید د کار د اجازې د ترلاسه کولو شرایط اسان کړي او دغه راز هڅه وکړي چې پناه غوښتونکي د خپلو دوسیو د ثبتولو پر مهال د فرانسوي ژبې کورسونو ته ورشي.

کډوال نیوز له دغو دواړو استازو سره خبرې کړې دي.

کډوال نیوز: له ۲۰۱۸ راهیسې د مهاجرو او پناه غوښتونکو د ادغام او کار موندلو په برخه کې کوم پرمختګونه شوي دي؟

ستېلا دیوپون: د پناه غوښتونکو په برخه کې لومړنی پرمختګ دا دی چې دوی اوس د خپلو غوښتنې تر ثبتولو ۶ میاشتې وروسته د کار اجازه ترلاسه کولی شي (په دې شرط چې د اجازې د ترلاسه کولو غوښتنه وکړي). تر دې دمخه دوی اجازه درلوده چې د خپلو غوښتنو تر ثبت ۹ میاشتې وروسته د کار اجازه ترلاسه کړي. دا یو پرمختګ دی. خو ستونزه بیا دا ده چې په واقعیت کې کم شمېر پناه غوښتونکي کار پیدا کوي، ځکه چې د کار د اجازې د ترلاسه کولو پروسه پیچلې ده.

د اوفي د معلوماتو له مخې منل شويو مهاجرو په ځانګړې توګه د فرانسوي ژبې د زدکړې په برخه کې ډېر پرمختګ کړی. د ځینو مهاجرو لپاره د فرانسوي کورسونو ساعتونه دوه او یا درې چنده شوي. دا یو ډېر ګټه ور ګام دی چې په پایله کې یې د فرانسوي ژبې د A1 کچې ترلاسه کولو کې ۱۶ سلنه زیاتوالی راغلی دی.

دا کار باید ادامه ولري. المان کې مهاجر د ژبې د زدکړې لپاره ۹۰۰ ساعتونه درس وایي.

ژان نویل بارو: د کورسونو د ساعتونو زیاتول یو ډېر موثر اقدام دی. خو دې ته هم پام وکړو چې هغه کسان چې په فرانسوي ژبې پوهېدل، خو د زدکړې ساعتونه یې له ۵۰ څخه ۱۰۰ ته لوړ شوي وو، دوی کوم پرمختګ نه دی کړی. مانا یې دا چې باید پر هغو کسانو تمرکز وشي چې په ژبه نه پوهېږي، په ځانګړې توګه هغه کسان چې د کورس ساعتونو یې له ۲۰۰ ساعتونو ۶۰۰ ته لوړ شوي.

بل پرمختګ دا چې د حکومت د ادغام او هرکلي په ملي ستراتیژۍ کې ټاکل شوې موخې عملي شوې دي. یوازې یوه موخه تر اوسه عملی شوې نه ده: هغه چې وایي کارفرمایان باید دې ته وهڅول شي چې مهاجر کار ته وګوماري.

کډوال نیوز: په کومو برخو کې لا زیاتو کارونو ته اړتیا شته؟ تاسې څه وړاندیز لرئ؟

ستېلا دیوپون: د پناه غوښتونکو لپاره کار ته د لاسرسي شرایط باید اسان شي. د مهاجرو لپاره شرایط اسان دي، خو د اوفي او د کار ادارې یا پول امپلوا ترمنځ د همکاریو کچه ټیټه ده. د بېلګې په توګه موږ فرانسه کې د مهاجرو د بیکارۍ په هکله کومه احصایه نه لرو. موږ د ړونتیا غوښتنه کوو او د مهاجرو لپاره د متخصصو مشوره ورکوونکو پوستونو د ایجادولو وړاندیز کوو.

د پناه غوښتنې پروسه ډېره اوږده ده - لږترلږه ۱۲ میاشتې. د همدې کبله بهرنیان فرانسې ته تر رسېدو وروسته له ستونزو سره مخ کېږي. یوه المانۍ څېړنه چې زموږ په راپور کې درج شوې ښيي چې هغه بهرنیان چې المان ته له رسېدو لږ وروسته یې کار موندلی، د کار په بازار کې ادغام شوي. خو هغه کسان چې تر ۱۲ میاشتو وروسته یې کار پیدا کړی، دوی بازار کې نه دي ادغام شوي.

د ژبې زدکړې زمینه هم باید د کار په شان ډېر ژر برابره شي. په اصل کې مهاجر د خپلو غوښتنو تر ثبت وروسته باید کورس ته ورشي. خو که دا ممکنه نه وي، ځینې مهاجر لکه افغانان او اریتریایان چې د منل کېدو چانس یې لوړ دی باید له پیله د ژبې د زدکړې فرصت ولري. دا کوم زیان نه لري. د فرانسوې کلتور د خپرولو زمینه برابروي. که مهاجر یو بل هیواد ته هم ولاړ شي بیا هم د فرانسوي کلتور یوه برخه له ځان څخه انتقالوي.

ژان نویل بارو: فرانسې جمهوریت کې د ادغام تړون ته باید پام وشي. موږ پوهېږو چې د ادغام لپاره د ژبې زدکړه مهمه ده. دمګړۍ هغه پناه غوښتونکی چې د مهاجر په توګه منل کېږي باید یو کال انتظار وباسي ترڅو چې د نوموړي دوسیه وڅېړل شي. وروسته باید ۴ میاشتې انتظار وباسي چې د ژبې کورس ته ورشي. ځکه چې لومړی باید د پولیسو قومندانۍ هغه ته اقامت کارت ورکړي.

په دې برخه کې باید احصایې موجودې وي. موږ د بیکارو مهاجرو شمېر په اړه معلومات نه لرو. که څه هم مهاجر د خپلو دوسیو تر وړاندې کولو ۶ میاشتې وروسته د کار اجازه موندلی شي، خو دغه اصل نه تطبیقېږي. د وروستیو احصایو له مخې (۲۰۱۷) نږدې ۱۰۰۰ مهاجرو د کار اجازه ترلاسه کړې چې ۱سلنه کېږي. موږ د ړونتیا غوښتنه کوو.

کډوال نیوز: د ژبې او کار پرته د ادغام لپاره کوم شیان ضرور دي؟

ستېلا دیوپون او ژان نویل بارو: زموږ راپور د ادغام د یوې برخې په اړه دی. خو زیات موارد لکه مالي مرستې، روغتیا او یا ټولنیز او کلتوري ادغام راپور کې نه دي راغلي. لومړیتوب باید د اوسېدو ځای ته ورکړل شي. که څه هم په تېرو څو کلونو کې د اوسېدو ځایونو جوړ شوي دي، خو موږ وینو چې دا شمېر کافي نه دی او هیواد کې مو د بهرنیانو د ژوند وضعیت ډېر سخت دی.

کډوال نیوز: د اروپایي کمېسیون له خوا وړاندې شوی نوی تړون چې د کډوالۍ او پناه غوښتنې په اړه دی د پناه غوښتونکو پر ژوند څه اغېز لرلی شي؟

ستېلا دیوپون: داسې مالومېږي چې «ملاتړ» د دې تړون اصلي تکی دی. دا یوه مهمه خبره ده ځکه چې موږ غواړو چې د اروپا په کچه د ۲۷غړو هیوادونو سیاست یو شان وي. زه فکر کوم چې هیوادونه د ملاتړ په اړه مختلف نظرونه لري. د اروپایي کمېسیون تصمیم ما ته ښه ښکاری. کله چې موږ مهاجر دې ته اړ کوو چې داسې یو هیواد کې ژوند وکړي چې د هغه هرکلی نه کوي، مانا یې دا دی چې نوموړی له ستونزو سره مخ کېږي.

لېسبوس کې غمجنه پېښه باید د دې سبب شي چې هیوادونه د مهاجرو مسلې د هوارولو لپاره په بېړني توګه عمل وکړي او پر دغه متن باندې بحثونه او خبرې اترې چټکې شي.

ژان نویل بارو: زه خوشاله یم چې اروپایي کمېسیون داسې پرېکړه کړې. دا منطقي ده چې هیوادونه مسولیت ومني او هغو کسانو ته د پناه غوښتنې حق ورکړل شي چې رښتیا هم دغه حق ته اړتیا لري. خو د پناه غوښتونکو د ژوند د ښه کولو لپاره باید لا زیات اقدامات وشي. د پناه غوښتنې پروسیجرونه باید یو شان وي که نه موږ له سختو او غمجنو شرایطو سره مخ کېږو، لکه غیرانساني هاټ سپاټونه او هغه کسان چې اروپا ته د راتګ لپاره خپل ژوند په خطر کې اچوي. 

 

نورې ليکنې