د پولنډ اسنارز ګورني کلي‌ ته نږدې د مهاجرو ډله. انځور:‌ رویټرز،‌ د اګست ۱۸مه
د پولنډ اسنارز ګورني کلي‌ ته نږدې د مهاجرو ډله. انځور:‌ رویټرز،‌ د اګست ۱۸مه

له تېرو څو اونیو راهیسې زیات شمېر مهاجر د پولنډ او بېلاروس پر پوله ایسار پاتې دي. دوی چې هېڅ ډول مرستې ته لاسرسی نه لري په یو ځنګل کې شپه سبا کوي.

کنګولۍ مهاجرې الګا د پولنډ د یو بشردوستانه سازمان غړې الکساندرا شرزانوسکا ته پیغام استولی دی:‌ «له بېلاروس څخه دلته راتلل د مرګ په مانا دي.» الکساندرا وایي چې دغه پیغام یې د سپټمبر پر ۱۱مه ترلاسه کړی. خو له دغې نېټې راهیسې یې الګا پیغامونو ته ځواب نه ورکوي. له نږدې دوو اونیو راهیسې الګا او نهه تنه نور د پولنډ او بېلاروس پر پوله په یو ځنګل کې شپه سبا کوي.‌ دوی ټول د کانګو څخه دي خو په ډله کې یې یو کامرونی هم شته. ډله کې یې یو ۱۶ کلن مهاجر او د الګا په ګډون ۴ ښځې هم دي.

الکساندرا سزیمکي کلي ته نږدې له دغو کسانو سره اشنا شوه. یاده ډله د پولنډ‌ خاورې ته ننوتلې وه. الکساندار وایي:‌ «ځینې یې ستومانه ول. یو یې څپلۍ درلودې، یوې ښځې په پښو کې بوټان نه درلودل. هېڅ یو یې دستکش او کمپل نه درلود.‌ د تودوخې درجه منفي درې ته ښکته شوې وه. د کم سن مهاجر حال ډېر خراب و‌، خو نه پوهېده چې مشکل یې څه دی.‌» په وینا یې یوه بله ښځه بې هوښه شوه، زیات استفراغ یې کاوه.‌ د بشردوستانه سازمان غړي سملاسي له روغتیایي چارواکو سره تماس نیسي او یاده ښځه روغتون ته لېږدوي.

څو شېبې وروسته پولنډي پوله ساتونکي سرحد ته رسېږي.‌ دوی مهاجر یوه موټر کې سپروي او د میشالو سیمې یوې ودانۍ ته انتقالوي ترڅو د دوی دوسیې ثبت کړي.‌ الکساندرا وایي:‌ «موږ هم ودانۍ ته ولاړو. دوه ساعته وروسته یې موټر را ورسېد.‌ خو موټر کې د پوله ساتونکو پرته بل څوک نه و.‌ پولیسو و نه ویل چې مهاجر چېره دي.»

الکساندرا زیاتوي یوه ورځ‌ وروسته د مهاجرو ډلې ورته پیغام واستاوه. دوی ورته ویلي وو چې یوې ادارې ته انتقال شوي او پولیسو یې د سفر په هکله زیاتې پوښتنې ترې کړې وې.‌ د الکساندرا په خبره: «د چا دوسیه نه وه ثبت شوې.‌ د انګلیسي ژبې یو ژباړونکی هلته و.‌ خو یوازې یوه مهاجر انګلیسي خبرې کولې.‌ د فرانسوي او لینګالا ژبې ژباړونکي نه وو موجود.» وروسته بیا پوله ساتونکي یاد کسان نووسدې ته انتقالوي. دغو کسانو پولې ته نږدې یوه ویجاړه شوې ودانۍ کې شپه سبا کړې وه.

له پولې د مهاجرو په شا تمبول

له پولې څخه د مهاجرو په شا تمبول د ژنېو کنوانسیون خلاف دي. پولنډ د اګست له ۲۰مې راهیسې د پولې له لارې د تګ راتګ په هکله نوی قانون تصویب کړی دی.‌ د دغه قانون له مخې «مهاجر اړ دي‌ د پولنډ له خاورې څخه ووځي». قانون کې راغلي چې که څوک په غیرقانونه توګه پولنډ ته د ننوتلو لپاره هڅه وکړي،‌ هغه به پولې ته ولېږدول شي او دې ته به اړ شي چې له هیواده ووځي. یوازې هغه بهرنیان چې پولنډ کې د اقامت یا کار اجازه لري، دغه هیواد ته ننوتلی شي.‌ مانا یې دا چې بې سنده پناه غوښتونکي‌ هلته نه شي تللی.

مدافع وکیله الیزا روتینوسکا پولنډۍ ورځپاڼې ویادومسکي ته ویلي:‌ «ښاغلی ماسیج واشیک [د دکورنیو چارو مرستیال چې دغه قانون یې تصویب کړی] غواړي چې د مهاجرو په شا تمبولو پلمه جوړه کړي. دا د نړیوالو قوانینو خلاف کار دی.»

دغه قانون پوله ساتونکو ته اجازه ورکوي چې مهاجر په شا وتمبوي. یو پولنډي پولیس د انېت ویادومسکي په نامه خبري سایټ‌ ته ویلي: «که څوک د سرحد په ممنوعه برخه کې ولیدل شي دوی به بېرته ولېږدول شي. دا یوه جبري قاعده ده.»

«جنګي وضعیت»

دمګړۍ پوله کې له مهاجرو سره تماس نیول او ورسره مرسته کول بېخي ناممکن دي. د ارسنارو ګورني کلي ته څېرمه چې ۳۲ مهاجر پکې ایسار پاتې دي یوازې د سره صلیب بېلاروسۍ څانګه فعالیت کوي. تحقیقي اژانس اکو پرېس وایي: «اوسمهال مهاجرو ته لاسرسی ممکن نه دی. موټرونو لاره بنده کړې،‌ پولیس چا ته د تګ راتګ اجازه نه ورکوي، ان ځایي خلک سیمې ته نه شي تللی.»

بل پلو د پولنډي سازمان فونداسیا اجالاني یوې غړې وایي چې پوله کې «جنګي وضعیت» حاکم دی. په وینا یې په لاریو کې سپاره سرتېري په منظمه توګه سیمې ته راځي.

د پولنډي پوله ساتونکو په حواله د سپټمبر له لومړۍ نېټې راهیسې تر ۲۷۰۰ ډېرو مهاجرو هڅې کړې چې له بېلاروس څخه پولنډ ته ځان ورسوي. د دوی په ډله کې ۲۶ سوریایان هم دي چې ترېسپول کې بند پاتې دي. پر ټولنیزو شبکو خپرې شوې ویډیوګانې ښيي چې دغه ډله کې پنځه ښځه او درې ۶، ۷، او ۱۱ کلنې ماشومانې هم دي. 

 

نورې ليکنې