محمود نسیمي « په پاریس کې یو افغان» تر سرلیک لاندې د کتاب لیکوال. انځور: کډوال نیوز/ح انوري
محمود نسیمي « په پاریس کې یو افغان» تر سرلیک لاندې د کتاب لیکوال. انځور: کډوال نیوز/ح انوري

محمود نسیمي هغه افغان ځوان دی چې له تیرو دریو کلونو راهیسې په فرانسه کې میشت دی. هغه د په پاریس کې یو افغان « Un Afghan a Paris » په نوم د یو کتاب لیکوال دی چې دغه کتاب د ایدیسیون د وپالی خپرندویه ادارې لخوا په فرانسوي ژبه چاپ شوی. محمود په خپل کتاب کې د یو مهاجر د سفر او خاطراتو، فرانسوي کلتور او ادبیاتو په اړه لیکلي. کډوال نیوز دغه افغان کډوال سره د هغه د شخصي ژوند او کتاب په اړه خبرې کړي.

د وطن درد، مهاجرت، بې عدالتي او همدارنګه د فرانسي ژبې له ادبیاتو سره د محود مینه، دغه افغان ځوان دې ته هڅولی تر څو دغه کتاب ولیکي. محمود وايي هیله لرم بیرته افغانستان ته وګرځم تر څو خاوره يي ښکل کړم او کورنۍ، دوستان او وطنداران غیږه کې راو نغاړم.

کډوال نیوز له نوموړي سره د پاریس مونپارناس په هدیره کې چیرې چې ګڼ فرانسوي لیکوالان او شخصیتونه خښ دي، لیدلي. خو ولې په دغه هدیره کې؟ د محمود لپاره دا یوه هدیره نه بلکه د ګلونو یوه باغچه ده. هغه وايي:« د هر قبر لاندې یو ګل ویده دی چې ځان ته بوی، رنګ او ښکلا لري. هر یو يي ځان ته یو داستان لري. زما د کتاب لیکل هم له همدغې باغچې سرچینه اخیستې». محمود وايي د فرانسې له ژبې او ادبیاتو سره زما مینه د پاریس د پییرلاشز له هدیرې سرچینه اخیستې. دا چې څه ډول ؟ په کتاب کې يې جزییات شته.

کډوال نیوز: چیرې او څه وخت پیدا شوي ياستئ؟ د خپلو زده کړو او له ادبیاتو سره ستاسو د مینې او کاري تجربې په اړه مونږ ته ووایاست؟

محمود نیسمي: په کال ۱۹۸۷ کې د افغانستان په پروان ولایت کې زیږیدلی یم. افغانستان کې مې آزاد کار درلود او په یو خصوصي پوهنتون کې مې زده کړې کولې. وروسته مې پوځي زده کړې پیل کړې. ادبیات مې په مسلکي ډول نه دي لوستي تر څو هر څه په سم ډول توضیح کړم. له ادبیاتو سره زما مینه زما د مهاجرت له پیله پیدا شوې. د فرانسوي ژبې د زده کړې پرمهال هر لغت مې له کتابونو او رمان څخه اخیسته او له ژباړې وروسته مې جمله ترې جوړوله. فرانسې ته د راتګ په لومړیو ورځو کې مې د خپل سفر د خاطراتو او پیښو په اړه لیکنه وکړه.

کډوال نیوز: ستاسو د کتاب « Un Afghan a Paris » د لیکلو دلیل څه و ؟

محمود نیسمي: له فرانسوي ژبې او ادبیاتو سره مې ځانګړې مینه پیدا شوه ځکه مې دا کتاب ولیکل او همدارنګه د وطن درد، مهاجرت او له افغانانو سره بې عدالتي چې د اور په لمبو کې سوځي،نور څه دي چې د کتاب لیکلو ته يي و هڅولم.

محمود نسیمي په فرانسه کې د خپل کتاب د چاپ له مله خوشحاله دی. انځور: کډوال نیوز/ح انوري
محمود نسیمي په فرانسه کې د خپل کتاب د چاپ له مله خوشحاله دی. انځور: کډوال نیوز/ح انوري

زما د کتاب د لیکلو بل دلیل داو چې خلکو ته دا و ښایم چې څنګه یو افغان کډوال چې له خپل ملک، کورنۍ او دوستانو څخه لرې او سلګونه اقتصادي او رواني ستونزې يي په غاړه وي په ټولنه کې یو ښه الګو کیدلای شي.

کډوال نیوز: خپل ځان څنګه تعریفوئ؟

محمود نیسمي: تر پرونه، یو تنبل زده کوونکی،له کتاب او قلم څخه لرې او وخت مې تیراوه چې حتی د لسګونو زړونو د زورونې لامل ګرځیدلی و. خو نن یو مبارز، پیاوړی، له انګیزې ډک او له کتاب او قلم سره د مینې پر یو شخصیت بدل شوی یم. هغه کس چې هڅه کوي د امکان تر حده درد او غم په خوښۍ بدله کړي.

کډوال نیوز: په فرانسه کې مو د پناه غوښتنې وضعیت څه ډول دی: ایا له دغه وضعیت څخه راضي یاستئ؟

محمود نیسمي: درې کاله کیږي چې په فرانسه کې یم. څو میاشتې وړاندې د مهاجر په توګه قبول شم او اوس د پاریس په شاوخوا سیمو کې ژوند کوم. تاسو پوهیږئ چې په فرانسه کې د کډوالو وضعیت ښه نه دی. د دوې لپاره لازم امکانات شتون نه لري. زه د لته د کډوالۍ له دغه حالت څخه خوښ نه یم خو ژوند سره مینه لرم. نه یوازې چې له ژوند څخه راضي یم بلکه ورسره لیونی مینه لرم.

کډوال نیوز: د کډوالۍ سفر مو څه ډول و؟

محمود نسیمي: په ۲۰۱۳ کال کې له اوښکو تویولو سره مې ګران کابل پریښود او ۲۰۱۵ کال کې بلجیم ته ورسیدم. دوه کاله مې په سختو لارو، دښتو، غرونو، ځنګلونو او زندان کې له درد، کړاو، فقر او ناامیدۍ سره یوازې تیرکړ. حتی وزورول شوم او د مرګ ګواښ هم را ته وشو. خو خوشبختانه چې په بلجیم کې له یوې مهربانه ښځې سره مخامخ شوم چې زما د سفر ترخې خاطرې يي په فرانسوي ژبې ولیکل او له یو کلن ځنډ وروسته مو و شو کولای چې د لرې څخه وطن ګورم «De loin j'aperçois mon pays» تر سرلیک لاندې یو کتاب ولیکو او چاپ يي کړو. دغه کتاب نه یوازې چې زما د ژوند بلکه د زرګونه نورو مهاجرو کړاو يي هم بیان کړی دی. بلجیم کې زما د پناه غوښتنه و نه منل شوه او د ۲۰۱۷ کال په وروستیو کې فرانسې ته راغلم او دلته د مهاجر په توګه قبول شوم.

De loin j'aperçois mon pays د محمود نیسمي یوبل کتاب دی چې د یوې بلجمۍ ښځې سره يي په ګډه لیکلی. انځور: محمود نسیمي
De loin j'aperçois mon pays د محمود نیسمي یوبل کتاب دی چې د یوې بلجمۍ ښځې سره يي په ګډه لیکلی. انځور: محمود نسیمي

کډوال نیوز: د افغانستان مهمې خاطرې مو څه دي؟ ایا بیرته به افغانستان ته وګرځئ؟

محمود نسیمي: تر ټولو مهمه، خوږه او په زړه پورې خاطره زما کوژدنه وه. له هغه کس سره چې ماته خورا ارزښت لري او که په اړه يي د باران د څاڅکو په اندازه ولیکم او فریاد وکړم هم کافي نه دی. اوس له یو بل څخه بیل شوي یو خو متاسفانه د بیرته تګ نه شم کولای. خو افغانستان ته تګ زما یوه هیله ده تر څو خاوره يي ښکل کړم او کورنۍ، دوستان او هموطنان غیږه کې را ونغاړم.

نور ولولئ: سویډن کې د افغان کډوال نورالله امیري د فوټبال د بریا ډک سفر

 کډوال نیوز: له لیکوالۍ پرته نور په څه کارونو بوخت یاستئ؟

محمود نسیمي: د فرانسوي ژبې په زده کړو بوخت یم او ځینې وخت فرانسوي ښوونځي کې دعوت کیږم تر څو د افغانستان، د کډوالۍ د سفر، هیلې او نورو مسایلو په اړه و غږیږم. دخپل سفر او د خپل کتاب په اړه زده کوونکو ته معلومات وړاندې کوم. د کډوالو مثبت تصویر دوې ته وړاندې کوم.

 کډوال نیوز: کومو فرانسوي لیکوالانو سره مینه لرئ؟

محمود نسیمي: زه د ۱۸، ۱۹ او ۲۰ قرن فرانسوي لیکوالانو په اړه معلومات لرم او د فرانسې له کلاسیک ادبیاتو سره مینه لرم. ویکتور هوګو سره چې د فرانسې د ادبیاتو پلار دی، ډیره مینه لرم. هوګو هغه شخصیت و چې د ظلم، ناعدالتۍ، فقر او استبداد په اړه يي لیکنه او مبارزه وکړه.

آلبر کارمو بل لیکوال دی چې د سختې ناروغۍ سره سره بیا هم تر مرګه پورې يي لیکنه او مبارزې ته دوام ورکړ. همدارنګه لويي آراګون چې یو بل مبارز دی. د دوې ټولو اثار پر ټولنې ښه اغیزه کړې او زه ورسره مینه لرم.

 کډوال نیوز: د راتلونکي په اړه څه نظر لرئ او کومې برنامې لرئ؟

محمود نسیمي: د راتلونکي په اړه مثبت نظر لرم. په پوره ډوه د فرانسوي ژبې زده کړه زما یوه هیله ه ترڅو نوي کارونه پیل کړم. د دې ترڅنګ راتلونکي کې غواړم د خپلو خلکو او ملک په اړه ولیکم. که چې یو انسان بل ملک ته پناه وړي نو د هماغه ملک د غړي په توګه حسابیږي. که څه هم له خپل ملک څخه لرې یم خو زما کاري موضوعات به افغانستان وي.